را ملاحظه كرده باشد ، صحيح است و نسبت به بطنهاى بعدى نافذ مىباشد بلكه اقوى آن است كه نسبت به آنها نافذ است اگر چه اجاره به خاطر مراعات آنها - نه اصل وقف - بوده باشد و به اجازه آنها احتياج ندارد .
( 1 )
مسألهء 78 - براى واقف جايز است كه توليت وقف و نظارت آن را دائما يا تا مدتى به طور مستقل و به طور مشترك با ديگرى براى خودش قرار دهد .
و همچنين جايز است كه آن را براى ديگرى اين چنين قرار دهد . بلكه جايز است كه كار قرار دادن توليت را در دست شخصى قرار دهد ؛ پس متولى كسى است كه آن شخص او را معين مىكند بلكه جايز است كه شخصى را متولى كند و كار تعيين متولى بعد از او را ، در دست او قرار دهد . و همچنين طورى قرار مىدهد كه هر متولى ، براى بعد از خودش متولى معين كند .
( 2 )
مسألهء 79 - وقتى واقف حق قرار دادن توليت براى خودش يا ديگرى دارد كه در وقت واقع ساختن وقف و در ضمن عقد آن باشد
و اما بعد از تمام شدن وقف ، واقف ، بيگانه از وقف مىباشد ؛ پس حق قرار دادن توليت و عزل متولى را ندارد مگر اينكه چنين چيزى را در ضمن عقد وقف براى خودش شرط كند ، به اينكه توليت را براى شخصى قرار دهد و شرط كند كه هر وقت بخواهد او را عزل كند ، عزل نمايد .
( 3 )
مسألهء 80 - در جايى كه توليت و نظارت را براى خودش قرار مىدهد ، بدون اشكال عدالت در او معتبر نيست
؛ و بنابر اقوى اگر براى ديگرى هم قرار دهد ، معتبر نمىباشد . البته در او امانت و كفايت معتبر است ؛ پس قرار دادن توليت براى كسى كه خائن و غير موثّق است خصوصا در جهات و مصالح عامّه ، جايز نمىباشد ، و همچنين است كسى كه در توليت امور وقف ، كفايت نداشته باشد . و قرار دادن توليت براى ديوانه و طفل حتى مميّز ، جايز نيست . اگر عمل توليت از او مثل اجارهء وقف و امثال آن به طور مباشرت خواسته شود . و اما اگر توليت براى او قرار داده شود تا اينكه قيّم - مادامىكه او قاصر است - به امر آن قيام كند ، ظاهرا جايز باشد و لو اينكه غير مميّز باشد . بلكه قرار دادن توليت براى ديوانهاى كه خوب شدنش ، متوقع مىباشد ، بعيد نيست كه جايز باشد و ولىّ جاى او است تا افاقه پيدا كند .
( 4 )
مسألهء 81 - اگر توليت را براى شخصى قرار دهد ، بر او واجب نيست كه قبول كند
چه در مجلس عقد حاضر باشد ، يا غائب باشد و خبر و لو بعد از فوت واقف به او برسد . و اگر توليت را براى اشخاصى به ترتيب قرار دهد و بعضى از آنان قبول كنند بر كسى كه بعد از او است ، واجب نيست كه قبول كند و با قبول نكردن توليت ، وقف بدون متولى منصوب است و اگر توليت را قبول كند آيا برايش جايز است كه خودش را عزل كند مانند وكيل يا نه ؟ دو قول است احتياط به