تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحرير الوسيلة (فارسى) — صفحة 123

مساهمون:

ص١٢٣
زمينها و خانه‌ها و مزرعه‌ها و لباس‌ها و سلاح و وسائل مباح و درختها و مصحف‌ها و كتابها و زيور و اقسام حيوان حتى سگ مملوك و گربه و مانند اينها . ( 1 )

مسألهء 32 - لازم نيست كه استفاده از عين وقفى بالفعل باشد

بلكه همين‌كه در معرض استفاده و لو بعد از مدتى ، قرار بگيرد ، كفايت مىكند . پس وقف چارپاى كوچك و نهالهاى كاشته‌شده‌اى كه بعد از سالها ميوه مىدهند ، صحيح است . ( 2 )

مسألهء 33 - منفعت مقصود در وقف اعم از منفعت مورد قصد در عاريه و اجاره است

، پس همه قسم فائده و نتيجه را شامل مىشود . بنابراين وقف درختها جهت ميوه آنها و وقف گوسفند جهت پشم و شير و زاد و ولد آن ، صحيح مىباشد . ( 3 )

مسألهء 34 - وقف به اعتبار موقوف عليه بر دو قسم تقسيم مىشود :

« وقف خاص » و آن وقفى است كه براى شخص يا اشخاصى باشد مانند وقف بر اولاد و ذريه‌اش يا بر زيد و ذريه‌اش . و « وقف عام » ، و آن عبارت است از وقف بر جهت و مصلحت عموم ، مانند مساجد و پل‌ها و كاروانسراها ، يا بر عنوان عام مانند فقرا و يتيم‌ها و مانند اينها . ( 4 )

مسألهء 35 - در وقف خاص وجود موقوف عليه در وقت وقف ، معتبر است

؛ پس ابتداء بر معدوم و كسى كه بعدا وجود پيدا مىكند و حمل ، قبل از تولد ، وقف نمودن صحيح نيست . و مقصود از وقف ابتدائى ، آن است كه معدوم در طبقه اول باشد بدون آنكه موجود در همان طبقه با آن مشاركت داشته باشد . پس اگر بر معدوم يا حمل به تبع موجود ، وقف نمايد به اينكه طبقهء دوم يا مساوى موجود در همان طبقه قرار دهد به طورى كه در وقت وجودش با آن مشاركت داشته باشد ، بدون اشكال صحيح است . كما اينكه بر اولاد موجودش و كسى كه بعدا متولد مىشود به طور اشتراكى و يا ترتيب ، وقف نمايد ؛ بلكه لازم نيست كه در هر زمانى موقوف عليه وجود داشته باشد و متولد شود . پس اگر بر فرزند موجودش و بر فرزند فرزندش بعد از او وقف نمايد و قبل از تولد فرزند فرزند ، فرزند اول بميرد ، ظاهرا صحيح است و موقوف عليه بعد از مردن او ، حمل مىباشد . پس آنچه كه وقف بر آن صحيح نيست همان معدوم يا حمل است ابتداء و به صورت مستقل - نه به صورت تبعى - . ( 5 )

مسألهء 36 - در وقف بر عنوان عام ، لازم نيست كه مصداق آن در هر زمانى وجود داشته باشد

بلكه امكان وجود او با اينكه در بعضى از زمانها بالفعل وجود پيدا مىكند ، كفايت مىكند . پس اگر مثلا باغى را بر فقراى شهر وقف نمايد و در زمان وقف فقيرى در آن شهر نباشد ليكن بعدا پيدا مىشود ، وقف صحيح است و اين وقف از قبيل وقفى نيست كه اولش منقطع باشد كما