تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحرير الوسيلة (فارسى) — صفحة 447

مساهمون:

ص٤٤٧
كه لازم نيست . ( 1 )

مسألهء 4 - اگر بعضى از ميوه‌هاى باغ نمودار شده باشد

فروختن تمام ميوه آن چه ميوه‌هاى موجود چه ميوه‌هاى ديگرى كه در آن سال مىآورد ، جايز است ، خواه درخت يكى باشد يا بيشتر ، و خواه جنس ميوه مختلف باشد يا يكى و همچنين اگر بيع ميوهء باغى برسد ، فروختن آن با ميوهء باغ ديگرى كه نرسيده است جايز است . ( 2 )

مسألهء 5 - اگر درختى در يك سال دو مرتبه ميوه مىدهد

، ظاهر آن است كه اين دو بار ميوه دادن به منزلهء دو سال مىباشد ؛ پس جايز است ميوه هر دو مرتبه را پيش از نمودار شدن بفروشد . ( 3 )

مسألهء 6 - اگر ميوه را يك سال يا بيشتر بفروشد ، سپس درختها را به شخص ديگر بفروشد ، بيع ميوه باطل نمىشود

؛ بنابراين درختها به خريدار به طور مسلوب المنفعه ، منتقل مىگردد ، و اگر مشترى نمىدانسته ، خيار فسخ دارد . و همچنين فروش ميوه‌ها نه با مرگ فروشنده‌اش و نه با مرگ خريدارش ، باطل نمىشود بلكه در صورت اول ، درختها به ورثه فروشنده به طور مسلوب المنفعه منتقل مىشود و در صورت دوم ميوه به ورثه خريدار انتقال پيدا مىكند . ( 4 )

مسألهء 7 - اگر ميوه را بعد از نمودار شدن آنها يا آشكار شدن صلاح آنها بفروشد

سپس قبل از تحويل گرفتن آنها - كه همان تخليه است به همان صورت كه در باب قبض گذشت - آفت آسمانى يا زمينى به آن برسد ، از مال بايع آن مىباشد . و ظاهر آن است كه غارت و دزدى و مانند اينها ملحق به آفت مىباشند . البته اگر تلف‌كننده شخص معيّنى باشد ، خريدار بين اينكه فسخ كند ، و يا امضا كند و از تلف‌كننده مطالبه عوض نمايد مخيّر است . و اگر تلف بعد از تحويل گرفتن باشد از مال مشترى مىباشد و به بايع رجوع نمىكند . ( 5 )

مسألهء 8 - جايز است فروشنده براى خودش سهم مشاعى را - مانند ثلث و ربع - و يا مقدار معينى را مانند يك من يا دو من ، استثناء كند .

كما اينكه حق دارد ميوهء درخت خرما يا درخت معينى را براى خودش استثناء كند . پس اگر ميوه كم آمد از مقدار استثناء به حسابش ، در صورت اول ( يعنى مشاع بودن استثناء ) ساقط مىشود . و در صورت دوم احتياط آن است كه مصالحه نمايند . ( 6 )

مسألهء 9 - فروختن ميوه بر درخت خرما و درخت ( ديگر ) به هر چيزى كه صحيح است در انواع بيع‌ها ثمن قرار بگيرد

، از نقدها و كالاها و غير اينها ، جايز است ؛ بلكه به منافع و عمل‌ها و مانند اينها ( نيز جايز است ) . ولى فروختن خرماى ، روى درخت به خرما جايز نيست چه از خرماى همان درخت باشد يا از خرماى ديگرى كه بر درخت است و يا در زمين قرار گرفته است . و اين معامله بنام « مزابنه » ناميده مىشود و احتياط آن است كه ميوهء درختهاى ديگر - غير درخت خرما - به خرما ملحق شود .