و حكم چيزهايى كه زكاتش مستحب است از نظر اينكه معتبر است به حد نصاب برسد ، و از نظر مقدارى كه ( بعنوان زكات ) پرداخته مىشود ، و مانند آن حكم همان چيزى است كه زكاتش واجب است .
( 1 ) ( « سخن در مورد زكات غلات ضمن چند مطلب قرار مىگيرد » ) ( 2 )
مطلب اوّل در زكات غلّات دو امر معتبر است :
( 3 ) اول رسيدن به حدّ نصاب است ، و آن پنج « وسق » است و هر وسق شصت صاع است پس نصاب غلّات سيصد صاع است و « صاع » به رطل اهل عراق نه رطل و يا به رطل اهل مدينه شش رطل است ، چون صاع چهار مدّ است و هر مدّى دو رطل و يك چهارم رطل عراقى است ، و يك و نيم رطل مدنى است ؛ پس مقدار نصاب دو هزار و هفتصد رطل عراقى ، و هزار و هشتصد رطل مدنى است . و رطل عراقى صد و سى درهم است كه نود و يك مثقال شرعى و شصت و هشت مثقال و يك چهارم مثقال صيرفى است ، و به حسب « حقه » « 1 » نجف - كه عبارت است از نهصد و سى و سه مثقال و ثلث مثقال صيرفى - از هشت وزنه و پنج و نيم « حقه » ، پنجاه و هشت مثقال و ثلث مثقال كمتر مىباشد . و به حقه اسلامبول - كه مقدار آن دويست و هشتاد مثقال است - بيست و هفت « وزنه » و ده « حقه » و سى و پنج مثقال است .
و به « من » شاهى متداول در بعضى شهرهاى ايران - كه عبارت از هزار و دويست و هشتاد مثقال صيرفى است - از صد و چهل چهار من ، چهل و پنج مثقال صيرفى كم ، و به « من » تبريز كه در بعضى شهرهاى ايران متداول است دويست و هشتاد و هشت من ، چهل و پنج مثقال صيرفى كم مىباشد و به كيلو كه در اين زمان متعارف است تقريبا هشتصد و چهل و هفت كيلو و دويست و هفت گرم است ، و در كمتر از حدّ نصاب - و لو اندكى كم باشد - زكات ( واجب ) نيست . چنان كه در مقدار نصاب و مازاد بر آن و لو اندكى باشد زكات واجب است .
( 4 )
مسألهء 1 - معيار در رسيدن به حدّ نصاب ملاحظهء حال خشك شدن غلّات است
اگر چه زمان تعلّق وجوب قبل از آن است ؛ پس اگر پنج وسق خرماى تازه داشته باشد ولى در حال خشك
هامش
( 1 ) حقه : كيل .