( 1 )
مسألهء 2 - حج ميقاتى كفايت مىكند چه آنچه را كه وصيت كرده واجب باشد يا مستحب
، و ليكن اوّلى ( حج واجب ) از اصل مال و دوّمى ( حج مستحب ) از ثلث آن است و اگر وصيت كند كه حج بلدى بجا آورند اجرت اضافه بر اجرت حج ميقاتى در اوّلى ( حج واجب ) از ثلث است و تمامى اجرت دوّمى در ( حج مستحبى ) از ثلث است .
( 2 )
مسألهء 3 - اگر ( ميّت ) اجرت را معين نكرده باشد
، بر وصى - با عدم رضايت ورثه يا بودن قاصر ( مانند صغير و ديوانه ) در بين آنان - لازم است كه به اجرة المثل اقتصار نمايد . ( و بيشتر از آن نپردازد ) البته وارث غير قاصر مىتواند از سهم خودش براى اجرت هر اندازه كه خواست بپردازد ، و اگر كسى كه - به كمتر از اجرة المثل راضى است - پيدا شود ، بر وصى واجب است - كه با شرط مذكور او را اجير نمايد ( يعنى با وجود قاصر در ميان ورثه و يا عدم رضايت آنان در صورتى كه ميّت اجرت را معين نكرده ) - و واجب است براى يافتن چنين شخصى ، - با عدم رضايت ورثه يا بودن قاصر در بين آنان - احتياطا فحص نمايد . بلكه وجوب فحص خصوصا با گمان به وجود او ، خالى از قوّت نيست ، البته فحص خيلى زياد واجب نيست . و اگر كسى پيدا شود كه به نيابت از او تبرعا حج انجام بدهد ، اكتفاء به آن جايز است ، به اين معنى كه شتاب و اقدام به اجير گرفتن واجب نيست . بلكه با وجود قاصر در بين ورثه ، احتياط همين است . پس اگر حج را بطور صحيح انجام داد ، كفايت مىكند ، و گرنه اجير گرفتن واجب است . و اگر كسى پيدا نشد كه به اجرة المثل راضى باشد در صورتى كه حج واجب باشد ، ظاهر آن است كه پرداخت بيشتر از اجرة المثل واجب است و جايز نيست كه به سال آينده تأخير بيندازد و لو اينكه بداند ( در سال آينده ) كسى كه به اجرة المثل يا كمتر راضى باشد هست . و همچنين است اگر به مبادرت ( زود انجام دادن ) در حج مستحبى وصيت كرده باشد .
و اگر موصى ، مقدارى را براى اجرت ( حج ) معين كرده باشد ، همان متعين است و در حج واجب در صورتى كه بيشتر از اجرة المثل نباشد ، از اصل مال برداشت مىشود و اگر بيشتر از آن باشد ، مقدار زائد از ثلث مىباشد ، و در حج مستحبى تماما از ثلث برداشت مىشود . پس اگر آنچه را كه معين كرده براى حج كافى نباشد ، واجب آن است كه در حج واجب از اصل مال تكميل شود و در حج مستحبى تفصيل است .
( 3 )
مسألهء 4 - در صورت عدم رضايت ورثه يا بودن قاصر در بين آنان
، واجب است به اجير گرفتن كسى كه از ديگران اجرت كمترى مىگيرد ، اقتصار شود . و براى ورثه كبير احتياط آن است كه آن را كه مناسب حال ميّت و شخصيّت او است اجير نمايند .
( 4 )
مسألهء 5 - اگر وصيت كند و يك مرتبه يا چند مرتبهء مشخص را معين كند
همان متعين است ( و بايد انجام داد ) و اگر معين نكرده باشد يك حج كفايت مىكند مگر اينكه قرينهاى باشد كه قصد او تكرار مىباشد ، و اگر وصيت به ثلث مال نمايد و جز حج را معيّن ننمايد بعيد نيست كه صرف آن در حج لازم باشد . و اگر وصيت به تكرار حج نمايد ، دو مرتبه كفايت مىكند مگر