توانايى ادامهء حج را دارد ، حج بر او واجب است و اگر ساير شرايط را قبل از احرام دارا بوده از حجة الاسلام كفايت مىكند ، و گرنه مجزى بودن آن مورد اشكال است .
( 1 )
مسألهء 35 - اگر مقدارى مال معيّن كند كه با آن حج نمايد و معتقد باشد كه كفايت مىكند
سپس معلوم شود كه كافى نبوده است ، ظاهر اين است كه اتمام حج بر او واجب نيست خواه رجوع كردن براى او جايز باشد يا نه و اگر مالى را به او بدهد كه با آن حج نمايد و بعد از حج معلوم شود كه غصبى بوده است اقوى آن است كه از حجة الاسلام كفايت نمىكند . و همچنين است اگر بگويد : « برو حج ، و مخارجت به عهدهء من » و مال غصبى را بذل كند .
( 2 )
مسألهء 36 - اگر بگويد : « قرض بگير و حج برو و قرضت بعهدهء من » در واجب شدن حج بر او نظر است .
و اگر بگويد : « براى من قرض بگير و با آن حج نما » با وجود چنين قرضدهندهاى حج بر او واجب مىشود .
( 3 )
مسألهء 37 - اگر براى خدمت در راه حج اجير شود
در برابر مزدى كه با آن مستطيع مىشود حج بر او واجب مىشود ، و اگر از او خواسته شود كه براى خدمت كردن در برابر فردى كه مستطيع مىشود اجير شود قبول آن واجب نيست ، و اگر براى نيابت از حج ديگرى اجير شود و با آن پول مستطيع شود در صورتى كه نيابتش براى سال اول باشد حج نيابتى را مقدم مىدارد . پس اگر استطاعتش تا سال آينده باقى بماند بر او واجب است براى خودش حج نمايد . و اگر بواسطهء اجير شدن حج بجا آورد ، يا براى خودش ، يا تبرّعا براى ديگرى انجام دهد با اينكه مستطيع نبوده از حجة الاسلامش كفايت نمىكند .
( 4 )
مسألهء 38 - وجود چيزى كه عائلهاش با آن امرار معاش كند تا از حج برگردد ، در استطاعت شرط است
، و بنابر اقوى مقصود از عائله كسانى هستند كه عرفا نفقه آنها بر او لازم باشد اگر چه شرعا واجب النفقهء او نباشد .
( 5 )
مسألهء 39 - اقوى آن است كه برگشتن از حج به سراغ چيزى كه او را كفايت كند ( در حصول استطاعت ) معتبر مىباشد
از قبيل تجارت ، يا كشاورزى ، يا صنعت ، يا منافع ملكى مانند باغ و دكّان و مثل اينها ، بطورى كه بعد از برگشتن نياز به خوددارى ( از خرج كردن ) . نشود و به سختى و حرج نيفتد ، و همينكه بر كسبى كه مناسب شأنش باشد ، يا تجارتى كه با اعتبار و آبرويش بنمايد توانايى داشته باشد كفايت مىكند . و اگر امورش با مانند زكات و خمس بگذرد ، كفايت نمىكند و همچنين است با مانند درخواست مثل فقيرى كه عادتش اين شده و توانايى بر كسب ندارد و بنابر اقوى همچنين است كسى كه حال او قبل از حج و بعد از آن تفاوت نكند ( و در هر حال نيازمند باشد ) . پس اگر اينها مخارج رفت و برگشت و خرج عائله را داشته باشند ، مستطيع نيستند و حج آنها از حجة الاسلام كفايت نمىكند .
( 6 )