( 1 )
مسألهء 3 - اگر بعضى از آنها ، قبل از بجا آوردن مقدار واجب خطبه ، از آن صرف نظر كرده
، بدون آنكه زمان زيادى ( كه به وحدت خطبه مضر است ) طول بكشد ، برگردد ، چنان كه امام در نبود او ساكت بوده ، از همانجا كه ساكت شده است مشغول مىشود و اگر امام ( در نبود او ) خطبه را ادامه داده و او هم خطبه را نشنيده از همانجا كه او غايب بوده و آن را درك نكرده ، بايد اعاده نمايد ، و اگر برنگردد مگر بعد از زمان طولانى كه به يكى بودن عرفى آن ضرر برساند بايد خطبه را اعاده كند و اگر او برنگردد و ديگرى بيايد ، در هر حال ( چه فاصله ميان رفتن او و آمدن ديگرى زياد باشد و چه كم ) بايد از نو خوانده شود .
( 2 )
مسألهء 4 - اگر عدد نمازگزاران نماز جمعه بيشتر از حدّ نصاب باشد
، متفرّق شدن بعضى از آنها مطلقا در صورتى كه به اندازهء حد نصاب باقى بمانند ، ضررى نمىرساند .
( 3 )
مسألهء 5 - اگر امام داخل نماز شود و بقيه قبل از اللّه اكبر گفتن ، متفرق شوند
و بجز امام كسى باقى نماند ظاهر اين است كه نماز جمعه منعقد نمىشود ، و آيا امام مىتواند به نماز ظهر عدول كند يا اينكه همان را به عنوان ظهر تمام كند ، بدون آنكه نيّت عدول نمايد ، بلكه بعد از آنكه نماز جمعه منعقد نشد ( خود به خود ) همان نماز ظهر مىباشد ، و آن را چهار ركعتى تمام مىكند ، مورد اشكال است و احتياط آنست كه نيّت عدول كند و آن را تمام نمايد ، سپس نماز ظهر را بخواند و احتياط بيشتر از آن اين است كه همان نماز را به عنوان نماز جمعه تمام كند سپس نماز ظهر را بخواند ، اگر چه اقرب آن است كه اين نماز ( به كلّى ) باطل است ، بنابراين جايز است دست از آن بردارد و نماز ظهر بخواند .
( 4 )
مسألهء 6 - اگر عدد ( حد اقلّ مأمومين نماز جمعه ) ؛ يعنى ، چهار نفر و لو با گفتن اللّه اكبر با امام جماعت داخل نماز جمعه بشوند
، و لو اينكه يك نفرشان باقى بماند ، بنابر قولى كه ( ميان فقها ) معروف است واجب است كه نماز را تمام كنند ، ولى اشبه آن است كه باطل باشد ، چه امام تنها بماند و بقيه يا بعضى از آنها پراكنده شوند ، يا امام جدا شود و بقيه يا بعضى از آنها باقى بمانند و چه يك ركعت خوانده باشند يا كمتر ، لكن احتياط آن است كه نماز جمعه را تمام كنند ، سپس نماز ظهر را بخوانند و ترك اين احتياط سزاوار نيست ، البته بعيد نيست در وقتى كه بعضى از آنها در سجدهء آخر ركعت دوم ، بلكه بعد از ركوع ركعت دوّم ، پراكنده شوند ، نماز جمعه صحيح باشد و احتياط نمودن به اين ترتيب كه علاوه بر اين ، بعد از نماز جمعه نماز ظهر خوانده شود و سزاوار نيست كه ترك شود .
( 5 )
مسألهء 7 - خدا را حمد كردن در هر يك از دو خطبه واجب است
، و احتياط آن است كه پس از آن خداى تعالى را ثنا گويد ( و مدح كند ) و احتياط آن است كه حمد خدا با لفظ جلاله « اللّه » باشد ، اگر چه اقوا آن است كه حمد خداى تعالى با هر چه كه حمد او شمرده مىشود ، جايز است و بنابر احتياط در خطبهء اول ، صلوات فرستادن بر پيغمبر و آل او ( صلّى اللّه عليه و آله ) واجب است ، و بنابر اقوا ( اين صلوات ) در خطبه دوم ( واجب است ) و در خطبه اول بنابر اقوا ، واجب است سفارش به تقوا و پرهيزكارى از خداوند متعال نمايد و