خطاى كاتبان است « 1 » خازن در اين باره مىگويد : صحت مضمون اين نظر مشكوك است ؛ زيرا قرآن متواترا نقل شده است و صحت كتابت آيات قطعى است « 2 » .
عسقلانى در مقام اعتذار برآمده مىگويد : اين از كلمات متروك القراءة است .
همچنين عذرهاى ديگرى نيز آوردهاند « 3 » .
6 - از ابن عباس همچنين قرائت زير منقول است : « أ فلم ( يتبين ) الذين آمنوا ان لو يشاء اللّه لهدى الناس جميعا » . به او گفتند : در مصحف
« أَ فَلَمْ يَيْأَسِ »
آمده است ابن عباس گفت : گمان مىكنم كاتب به اينجا كه رسيده بود چرت مىزد و تمايز حروف را درك نمىكرد « 4 » .
زمخشرى در اين مورد مىگويد : « . . . اين ادعا و مانند آن درباره كتاب خداوند صادق نيست . كتابى كه :
« لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ »
چطور ممكن است چنين اشتباهى پنهان بماند و وارد مصحف امام ( مصحف اهل مدينه يا شخص عثمان ) گردد و دست به دست بزرگانى بگردد كه اينقدر براى كتاب خدا ارزش قائلند و دقائق و جلائل كتاب را با دقت و موشكافى بررسى مىكنند آن هم چنين كتابى كه مرجع و اساس قانونگذارى امت مىباشد و بناى جامعه بر آن استوار گشته است . به خدا قسم ! اين اتهامى است بدون كمترين شك و ترديد « و اللّه هذه فرية ما فيها مرية « 5 » » .
7 - همچنين با سند خوب از ابن عباس منقول است كه مىگفت :
« وَ قَضى رَبُّكَ »
در اصل : « و وصى ربك » بوده است و « واو » به صاد چسبيده و شكل و تلفظ كلمه را عوض كرده است « 6 » .
ضحاك در اين باره مىگويد : آيه به صورت : « و وصى ربك » خوانده و نوشته
هامش
( 1 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 185 به نقل از : ابن جريره ابن ابى حاتم و سعيد بن منصور لباب التاويل ، ج 3 ، ص 324 و فتح البارى ، ج 11 ، ص 7 .
( 2 ) رك : لباب التأويل ، ج 3 ، ص 324 .
( 3 ) رك : فتح البارى ، ج 11 ، ص 7 .
( 4 ) فتح البارى ، ج 8 ، ص 282 . الاتقان ، ج 1 ، ص 185 به نقل از : ابن انبارى و كشاف ، ج 2 ، ص 530 .
( 5 ) الكشاف ، ج 2 ، ص 530 و 531 .
( 6 ) فتح البارى ، ج 8 ، ص 283 . و الاتقان ، ج 1 ، ص 185 به نقل از : سعيد بن منصور .