آشناترين مردم به عربيت نسبت مىدهد . و اين نسبت نشانه جهل بزرگ نسبتدهنده مىباشد .
علت اين گونه روايات ، قلت ضبط راويان است . و قلت ضبط هم نتيجهء كم درايتى و عدم تعقل روات است مانند اين خطاها را آشناى به نحو هرگز مرتكب نمىشود « 1 » » . پايان سخن زمخشرى .
خطاهاى ديگرى از اين دسته
1 - قرائت غلط حسن بصرى كه قبلا نقل كرديم : « و لا أدرأنكم به » با همزه .
2 - قرائت : « و ان تلوا و تعرضوا » تلوا از « ولايت » گرفتهاند در حالى كه از « لىّ » است به معناى گرايش به طرف يكى از متخاصمين .
3 - قرائت ابن محيصن : « فلا تشمت بى الاعداء » « 2 » به فتح « تاء » و كسر « ميم » و نصب « اعداء » در حالى كه گفته نمىشود : « شمت اللّه العدو » بلكه مىگويند :
« اشمت اللّه العدو » « 3 » .
4 - ابو عثمان مازنى ، دربارهء قرائت اهل مدينه : « لكم فيها معايش » مىگويد : اين قرائت خطا و نادرست است و از نافع بن ابى نعيم فرا گرفته شده است در صورتى كه او از عربيّت چيزى نمىدانست و قرائات غلط ديگرى از اين قبيل دارد « 4 » .
5 - مبرد مىگويد : قرائت اهل مدينه : « هؤلاء بناتى هن اطهر لكم » « 5 » غلط فاحشى مىباشد . اين قرائت از ابن مروان مىباشد كه با علم عربيت آشنا نبود « 6 » .
6 - ابن عامر مىخواند : « ارجئه و أخاه » « 7 » با همزه ابو على فارسى اين قرائت را غلط مىدانست . ابن مجاهد و حوفى با فارسى همصدا شده ابن عامر را بر اين قرائت تخطئه
هامش
( 1 ) كشاف ، ج 1 ، ص 330 . و تاريخ القرآن / آبيارى ، ص 145 به نقل از : كشاف .
( 2 ) سورهء اعراف ، آيهء 150 .
( 3 ) التمهيد ، ج 2 ، ص 39 به نقل از : تأويل مشكل القرآن ، ص 58 - 63 و البحر المحيط ، ج 4 ، ص 296 .
( 4 ) التمهيد ، ج 2 ، ص 36 به نقل از : البحر المحيط ، ج 4 ، ص 271 و به نقل از : المصنف ، ج 1 ، ص 307 . الاتقان ، ج 1 ، ص 77 . و النشر ، ج 1 ، ص 16 .
( 5 ) سوره هود ، آيهء 78 .
( 6 ) التمهيد ، ج 2 ، ص 36 به نقل از : المقتضب ، ج 4 ، ص 105 . و ابن خالويه ، ص 60 .
( 7 ) سوره اعراف ، آيهء 111 .