فصل سوّم تصرفات عمدى يا سهلانگارانه
سرآغاز
يكى ديگر از اسباب اختلافات قرائت - كه رسم الخط در آن دخيل نيست - عدم تسلط قارى و يا اجتهاد خاصى بوده است كه قارى را به اين نوع قرائت مىكشانيده است . البته گاهى اختلاف مغاير با رسم الخط ، ناشى از خطاى سامعه قارى يا ، فراموشى وى و يا اختلاف لهجههاى قبايل عرب است . موارد فوق را در صفحات آينده مختصرا توضيح خواهيم داد .
قرائات مخالف يا موافق رسم الخط
يكى از عوامل آشفتگى قرائت و افزايش اختلاف در اين ميدان كه راه را براى مغرضين باز كرد و زمينه را براى بازى با قرآن توسط هواپرستان فراهم كرد ، كارى بود كه عدهاى از معروفين در قرائت انجام دادند و روشى بود كه آنان پيش گرفتند از جمله مىتوان اين قرّاء را نام برد :
1 - ابو بكر ابن مقسم : در فصل اجتهادات و پندارها ، خواهيم گفت كه اين شخص در قرائت خود آنچه را از نظر زبان عربى صحيحتر تشخيص مىداد همان را مىخواند اگر چه مخالف نقل يا رسم الخط مصحف بود . براى جلوگيرى از وى ، مجلسى منعقد ساخته و مانع كار وى شدند .
2 - ابو بكر العطار : ابو بكر به پيروى از استاد خود « ابن شنبوذ » حروفى را انتخاب كرد كه مخالف بزرگان و ائمّهء عامه بود . . . « . . . وى معتقد بود : هر قرائتى كه موافق