و هر كه بر قرائت ابن مسعود است به گوشه نزديك « دار عبد اللّه » رود .
و يا در قرائت آيهاى از سورهء بقره اختلاف كردند يكى خواند : و اتموا الحج و العمرة للبيت و ديگرى خواند :
وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ
« 1 » حذيفه كه حاضر بود خشمگين شد و در اين باب با ابن مسعود به گفتگو پرداخت . سپس از عثمان خواستار حل اين مشكل گشت « 2 » .
وادار كردن مردم به قرائت واحد توسط عثمان
بهر حال منابع متعددى « 3 » تصريح مىكنند به شيوع و گسترش اختلاف در قرائت در زمان عثمان تا جايى كه باعث نگرانى حذيفه شده از عثمان خواستار حل اين مشكل مىشود . و عثمان هم به حل مشكل مىپردازد . نگرانى و خشم حذيفه و پذيرش پيشنهاد حذيفه توسط عثمان به خاطر آن بود كه خطر جدى دستاورد پيامبر - ص - را مورد تهديد قرار داده بود . و قرآن ؛ معجزهء جاويد اسلام را دچار خطر ساخته بود .
على ( ع ) عمل عثمان را تأييد مىكند
روايتى از امير المؤمنين نقل شده است كه طبق آن امام به وجود آوردن مصحف و قرائت واحد را توسط عثمان تأييد مىكند . روايت مىگويد : اگر من هم ولايت امر مىيافتم همين كار را مىكردم كه عثمان كرد « 4 » . يا به همين مضمون . و حتى هنگامى
هامش
( 1 ) سورهء بقره ، آيه 195 .
( 2 ) رك : التمهيد ، ج 1 ، ص 278 به نقل از : المصاحف ، ص 11 - 14 و فتح البارى ، ج 9 ص 15 .
( 3 ) منابع بسيارند براى مثال رك : صحيح بخارى ، ج 3 ، ص 145 . جامع البيان ، ج 1 ، ص 21 و 22 و 23 . الاتقان ، ج 1 ، ص 59 به نقل از : بخارى . فتح البارى ، ج 9 ، ص 15 و 16 . كنز العمال ، ج 2 ، ص 368 به نقل از : بخارى ، ترمذى ، ابن سعد ، نسائى ابن ابى داود و ابن انبارى هر دو در المصاحف و ابن حبان النشر ، ج 1 ، ص 7 و به نقل از : الكامل فى التاريخ ، ج 3 ، ص 55 ، و به نقل از : المصاحف ، ص 19 و 20 .
( 4 ) رك : البرهان فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 240 و 235 . تفسير القرآن العظيم ، ج 4 . خاتمة ، ص 11 .
غرائب القرآن ( در حاشيه طبرى ) ، ج 1 ، ص 24 . تاريخ القرآن زنجانى ، ص 68 . سنن بيهقى ، ج 2 ، ص 42 .
مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 255 - 275 . سعد السعود ، ص 278 . ارشاد السارى ، ج 7 ، ص 448 . الاتقان ، ج 1 ، ص 59 و 60 . الجامع لاحكام القرآن قرطبى ، ج 1 ، ص 54 . الفتنة الكبرى ، ج 1 ، ص 183 . تاريخ القرآن آبيارى ، ص 111 . كنز العمال ، ج 2 ، ص 370 و 373 به نقل از : صابونى در : المائتين و ابى داود ،