رسيده است كه قرآن امام - عليه السلام - بر اساس نزول آيات نوشته شده بود . و اگر اين مصحف به دست آيد در آن دانش زيادى خواهد بود « 1 » و به روايتى ديگر : در آن دانش را خواهد يافت « 2 » .
« ابن جزى » در اين مورد مىگويد : اگر مصحف امام به دست مىآمد در آن دانش زيادى مشاهده مىگشت « 3 » زهرى هم مىگويد : اگر مصحف امام يافت مىشد سودمندتر بود و دانش زيادترى هم در آن بود « 4 » . و ما بعيد نمىدانيم مصحف امام امير المؤمنين همان مصحفى باشد كه علىّ بن موسى الرضا - عليه السلام - آن را در اختيار « بزنطى » گذاشت و به او گفت : از نگاه كردن در اين مصحف خوددارى كند .
بزنطى مىگويد : من مصحف را گشودم و اين آيه را مىخواندم كه :
لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا
ناگهان برخوردم به نام هفتاد تن از قريش و نام پدرانشان بعدها امام از من مصحف را خواستار شد « 5 » همين ماجرا را كشّى نقل مىكند : اما در روايت وى امام - ع - بزنطى را از نگاه كردن به مصحف نهى نمىكند . و به نظر ، همين درست مىآيد . چون كه معنا ندارد امام مصحف را به بزنطى بدهد و بعد هم از وى بخواهد كه در آن نگاه نكند . مگر اين كه امام قصد آزمايش بزنطى را داشته باشد .
« ابو رافع » جمعآورى قرآن توسط امير المؤمنين را چنين نقل مىكند :
« پيامبر اكرم - ص - در بيمارى آخرين خود كه منجر به وفات وى گشت به على - ع - فرمود : يا على ! اين كتاب خداست . آن را نزد خود نگاه دار » . امام هم قرآن را در
هامش
الصواعق المحرقه ، ص 126 . طبقات ابن سعد ، ط صادر ، ج 2 ، ص 338 . و تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام ، ص 317 .
( 1 ) الاستيعاب در حاشيه الإصابة ، ج 2 ، ص 253 . و الصواعق المحرقة ، ص 126 .
( 2 ) تاريخ الخلفاء ، ص 185 . طبقات ابن سعد ، ج 2 ، بخش 2 ، ص 101 . اعيان الشيعة ، ج 1 ، ص 89 .
تفسير البرهان ( مقدمه ) ، ص 41 به نقل از : سمط النجوم العوالى . كنز العمال ، ج 2 ، ص 373 به نقل از :
ابن سعد . الاستيعاب در حاشيه الإصابة ، ج 2 ، ص 253 . و تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام ، ص 316 .
( 3 ) التمهيد فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 226 به نقل از : التسهيل لعلوم التنزيل ، ج 1 ، ص 4 .
( 4 ) فواتح الرحموت در حاشيه المستصفى ، ج 2 ، ص 12 .
( 5 ) تفسير البرهان ( مقدمه ) ، ص 37 . مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 273 . الكافى ج 2 ، ص 461 .
المحجة البيضاء ، ج 2 ، ص 262 و 263 . بحار ، ج 89 ص 54 . اختيار معرفة الرجال ص 589 . و الوافى ، ج 5 ، ص 273 .