اردكان در فارس قرار دارد . من از ارتفاعات واقعى كه وابسته به آن دو سلسله جبال است اطلاعى ندارم ولى بدلايل زير تصور ميكنم الوند مرتفعتر است :
هنگام گذشتن از كوههاى خرمآباد به بروجرد نه تنها قلل اين ارتفاعات از برف پوشيده شده بود بلكه قسمت اعظم اين كوهها را برف در برگرفته بود ، در حالى كه با وجود فصل زمستان و ماه فوريه بر روى كوههاى كيالان و جايدركه كه چند روز پيش از آنها عبور كردم ، بجز حاشيه غربى جاده و قطعاتى بر روى قلل كبيركوه در جاى ديگر يا برف وجود نداشت و يا به صورت پراكنده ديده ميشد ، در ثانى چندين رود بزرگ كه در لرستان جارى است .
مانند رود دزفول و كشكان از سلسلهجبال الوند سرچشمه مى - گيرند نه از طوق گيره . در حالى كه سرچشمه قرهسو ، شاخه اصلى رود كرخه ، از كوههاى كردستان مخصوصا در قسمت شمال است - و به همين صورت سرچشمه كارون ، جراحى و تاب هم از رشته كوهى است كه دنبالهء الوند مىباشد .
سراشيبى ناحيه از شمال به جنوب كاملا مشهود است و به - آسانى از حركت سريع رودخانهها كه در اين مسير جريان دارند معين مىشود .
بالاخره تفاوت آب و هوا بين دو منطقه كاملا محسوس بود و من اين تغييرات جوى بين الوند و طوقگيره را با آنچه در فارس بين كتل دختر و كتل پيرزن احساس كردم يكسان ميدانم .
در رشته كوههاى زاگرس ( بمعنى وسيع كلمه ) يك رشته كوههاى موازى و متوالى وجود دارد و الوند ستون فقرات آنها را تشكيل ميدهد . در حالى كه كوههاى ديگر هرچه بجانب شمال يا جنوب اين رشته اصلى قرار گيرند از ارتفاع آنها كاسته مىشود .
رشته كوههاى الوند و همچنين طوقى در جهات مختلف به شاخههاى متعدد تقسيم ميشوند و لرستان را به صورت يك شبكه كاملا كوهستانى درميآورند كه بوسيله درههائى بريده شده و رودخانههاى قابل ملاحظهاى آن را آبيارى مىكند . اين رودخانهها عبارتند از :
دو سفرنامه درباره لرستان ( ورساله لرستان ولرها ' مينورسكى '" ) ( فارسى ) " — صفحة 173
مساهمون: سيسيل جان ادموندز
ص١٧٣