مادرش را بر تخت نشانيد . - سورهء يوسف - آيهء 100 ) . عرش به معناى سقف خانه نيز آمده است و جمع آن را « عروش » گويند .
عرش ، نام مكه نيز آمده است ، بنا را نيز « عرش » گويند . ابو عبيده در سخن خداوند گفته است :
« مَعْرُوشاتٍ وَ غَيْرَ مَعْرُوشاتٍ » .
( تخت گذاشته شده و بدون تخت - سورهء انعام - آيهء 41 ) .
« وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمَّا يَعْرِشُونَ »
( از درخت و از آنچه بالا مىروند - سوره نحل آيه 68 )
« وَ ما كانُوا يَعْرِشُونَ »
اعراف ، آيهء 137 ) .
خداوند در مورد قريهاى كه خالى از سكنه شده بود مىفرمايد :
« وَ هِيَ خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها »
( آنها ، از سكنه خالى شده بود . سورهء بقره - آيهء 259 ) . عرش ، معناى ملك و سلطنت نيز مىدهد . مىگويند : « عرش فلان از ميان رفت يعنى سلطنت فلانى از ميان رفت » زهير گفته است :
« تدار كتما عبسا و قد فل عرشها * و ذبيان اذلّت باقدامها النّعل
« تدارك بيهوده فراهم آورديد ، همانا كه تخت او فرو ريخته بود و اينان زير نعل اسبهاشان مىلرزيدند . » عرش به معناى عرش خدا كه فرشتگان روز رستاخيز آن را حمل مىكنند نيز آمده است :
« وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ »
( آن روز عرش خداى ترا هشت فرشته حمل مىكنند . سورهء حاقّه - آيهء 17 ) .
اما اين عرش چگونه است ؟ و چگونه فرشتگان آن را حمل مىكنند ؟ بشر حقيقت آن را نمىداند . مگر به ترتيبى كه در قرآن آمده است . اگر بخواهيم در تفسير عرش معناى مناسب آن را پيدا كنيم چارهاى جز اين نداريم كه يكى از سه معنى را در نظر گيريم : عرش خدا كه بر روى هفت آسمان است ، معناى نخست بر ما مجهول است و نديدهايم تا بتوان از آن به وجود خداوند استدلال كرد . امام رازى در تفسير خود مىگويد :