« وَ لَوْ أَنَّ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَ الْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّهِ »
« 4 »
ما اين آيات را بر اين اساس تفسير ميكنيم و ادعا نميكنيم كه اين تفسير معانى آيات را در همين حد بيان كند يا مقصود آن را مشخصا تعيين نمايد و معناى ديگر نداشته باشد . خدا مىفرمايد :
1 -
« يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطانٍ . »
« 1 »
2 -
فَلا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ . »
« 2 »
3 -
« وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ وَ هُوَ عَلى جَمْعِهِمْ إِذا يَشاءُ قَدِيرٌ »
« 3 »
امام طبرى در تفسير آيه اول ميگويد : اگر شما بتوانيد اطراف آسمانها بگرديد و خداى خود را آنچنان به عجز درآوريد تا نتواند بر شما دست يابد پس برويد . به درستى كه شما نميتوانيد مگر با قدرت خداوند .
هامش
( 4 ) - اگر همه درختان روى زمين قلم گردد و دريا وسعت هفت دريا نظير خود در پشت سر بكشد سخنان خدا تمام نمىشود . لقمان 27
( 1 ) - اى گروه جن و انس اگر بخواهيد از اقطار آسمانها و زمين عبور كنيد عبور كنيد شما جز با قدرت خدا نخواهيد توانست نفوذ كنيد . الرحمن 33 .
( 2 ) - نه ، سوگند به روشنائى و به شب و به اندازهاى كه در آنست و به ماه موقعى كه منظم مىشود و بر طبقهاى سوار مىگردد . انشقاق 16 - 19 بنا به تفسير شيعه « طبق » اشاره به اطوار و حالات بشر است از اول خلقت كه يكى از آنها همين نشئه است كه ما در آنيم سپس مرگ و برزخ و زنده گرديدن به هر يك از اين نشئهها « طبق » گفته مىشود ، و ( لام ) « تركبن » لام تاكيد است يعنى حتما سوار خواهيد شد و اطوار گوناگون خواهيد ديد ، يعنى سوار بر مرگ خواهيد شد ، يعنى خواهيد مرد 2
( 3 ) - از آيات او آفرينش آسمانها و زمين و جنبندگانى است كه در آنها پراكنده شدهاند و او اگر بخواهد بر همه آنها تواناست . شورى 29