كواكب ديگر كه مانند كوكب ما زمين مىباشند مىتابند ، و شب و روز را به وجود درمىآورند و آن كوكبها اقمار مخصوص به خود دارند .
13 - ممكنست گويندهاى بگويد : هر سه اين كلمات در سورهء اعراف ، با فتحه ذكر شده است .
« وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِهِ »
« 1 » پاسخ او اينست كه كلمهء تسخير در آيه قبل مقيد به كلمه « لكم » مىباشد :
« وَ سَخَّرَ لَكُمُ . . . »
اما اگر كلمه
« وَ النُّجُومَ »
را نيز با نصب ( فتحه ) بخوانيم كلمهء « تسخير » در اينجا يعنى در اين آيه مطلق است و به زمين ما اختصاص ندارد .
14 - همچنين در آيهاى كه در سورهء ابراهيم است خدا مىفرمايد :
« وَ سَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ دائِبَيْنِ وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ »
« 2 »
خدا در اينجا از كلمهء « نجوم » نام نبرده است ، در صورتى كه در آيهء قبل كلمهء « نجوم » ذكر شده است .
15 - ممكنست گويندهاى بگويد : تسخير « نجوم » به معناى راه نمودن در تاريكى شبها در بيابانها و درياها است همانطوريكه در سورهء « انعام » ذكر شده است :
« وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ »
« 3 »
در جواب او ميگوييم : فايده ستارگان بسيار است ، از انجمله است راهنمايى ما بوسيله آنها كه مختص ماست ليكن فوايد ديگر آن نيز به آفريدههايى غير از ما مربوط مىشود .
هامش
( 1 ) - خورشيد و ماه و ستارگان مسخرّ فرمان اويند . اعراف 54
( 2 ) - خورشيد و ماه را شب و روز در تسخير شما نهاد و شب و روز را براى شما مسخر ساخت .
ابراهيم 22
( 3 ) - اوست كه ستارگان را براى شما آفريد تا در تاريكيهاى درياها و صحراها شما را راه نمايند .
انعام 97