است به او از او به خودش .
« منان » منان معنيش عطاكنندهء صاحب انعام است و از اينست قول خداى عز و جل
فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ
يعنى پس عطاء كن بهر كه خواهى يا منع بخشش نما و بازدار آن را از هر كه خواهى يعنى تصرف تو در اين عطاى ما بستهء بخواست تو باشد در حالتى كه اين عطاء از شما بيرونست يا منت و امساك تو در روز حساب بر آن حسابى نيست و مخاطب به اين آيه حضرت سليمان ( ع ) است و قول خداى عز و جل
وَ لا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُ
يعنى و نبخش در حالى كه جوياى بيشتر از آن باشى .
« محيط » محيط معنيش احاطهكنندهء بچيزها است كه عالم ، بهمهء آنها است و هر كه چيزى را فرا گيرد بتمامه يا علمش باقصاى آن برسد به آن احاطه كرده و اين بر وجه توسع و مجاز است زيرا كه احاطه در حقيقت احاطه كردن جسم بزرگيست بجسم كوچك از اطراف و جوانب آن چون احاطهء خانه به آنچه در آنست و احاطهء حصار بشهرها و از براى همين معنى ديوار حائط ناميده شده و معنى دويم احتمال دارد كه نصب بر ظرف يعنى منصوب بر حال باشد و معنيش مستوليا مقتدرا يعنى صاحب استيلاء و غلبه و اقتدار و توانائى چون قول خداى عز و جل
وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ
يعنى و يقين كردند كه ايشان احاطه شد بايشان و فرا گرفته شد دور ايشان از همهء اطراف كه طريق خلاصى و راه نجات نداشته باشند پس خدا اين را احاطه از براى ايشان ناميده زيرا كه قوم هر گاه بدشمن خويش احاطه كنند و دور ايشان را بگيرند دشمن بر خلاصى از ايشان قدرت ندارند .
« مبين » مبين معنيش ظاهريست كه حكمتش آشكار و آن را آشكاركننده است به آنچه از بينات و آثار قدرتش اظهار فرموده و گفته مىشود كه بان الشيء و ابان و استبان بيك معنى و معنى همه اينست كه اين چيز آشكار شد و همه بمعنى آشكار كردن نيز ميباشند زيرا كه اينها لازم و متعدى هر دو آمدهاند .
« مقيت » مقيت معنيش حافظ و رقيب است و گفته مىشود كه آن بمعنى قدير است يعنى توانا