و ثواب را در باب ما اميد داشته باشند ، و به قوت خويش كه نصف مدّ « 1 » است در هر روز ، راضى و خشنود باشند ، و راضى باشند به آنچه عورتشان را بپوشد ، و آنچه سر ايشان را بپوشاند ، و با همهء اينها ، به خدا سوگند كه ايشان خائف و ترسان باشند ، دوست دارند كه همان بهرهء ايشان باشد از دنيا ، و خداى عز و جل همچنين ايشان را وصف نموده ؛ پس فرموده كه :
« وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلى رَبِّهِمْ راجِعُونَ »
« 2 » » . بعد از آن ، فرمود كه : « مىدانى كه چيست آنچه ايشان آوردهاند ؟ به خدا سوگند كه ايشان ، طاعت را با محبّت و ولايت آوردهاند ، و ايشان ، در باب آن با وجود آن ترسانند ، و ترس ايشان ترسى نيست كه به جهت شك باشد ، و ليكن ايشان ترسيدند از آنكه در محبّت و ولايت يا طاعت ما مقصّر باشند ، و در باب آن كوتاهى كرده باشند » . و بنابراين ترجمهء آيه اين مىشود كه : « و آنان كه مىآورند آنچه را كه آوردهاند از اعمال خير ، در حالتى كه دلهاى ايشان ترسان است به آنكه ايشان به سوى پروردگار خويش باز گردندگانند » ( يعنى در عاقبت امر آخرت ترسانند ، كه مبادا آنچه مىكنند ، مقبول درگاه حضرت إله نشود ، و بر وجه لائق نباشد ، و در باب آن معاقب گردند ) .
3036 / 16 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابن محبوب ، از ابراهيم بن مهزم ، از حكم بن سالم روايت كرده است كه گفت : گروهى داخل شدند . پس ايشان را موعظه كرد . بعد از آن ، گفت كه : « هيچيك از شما نيست ، مگر آنكه بهشت و آنچه را كه در آن است به چشم خويش ديدهايد ، و دوزخ و آنچه را كه در آن است معاينه نمودهايد ، اگر چنان باشيد كه به كتاب خدا تصديق كنيد ، و آن را باور داريد » .
3037 / 17 . چند نفر از اصحاب ما روايت كردهاند ، از احمد بن محمد بن خالد ، از عثمان بن عيسى ، از سماعه كه گفت : شنيدم از امام موسىكاظم عليه السلام كه مىفرمود : « بسيارى از خير و خوبى را بسيار مشماريد ، و كمى از گناهان را كم حساب مكنيد ؛ زيرا كه كمى از گناهان جمع مىشود ، تا آنكه بسيار مىگردد . و در نهان از خداى عز و جل بترسيد ، و از نفسهاى خود انصاف دهيد ، و به سوى طاعت خدا بشتابيد ، و در حديث و سخن كه مىگوييد ، راست گوييد ، و امانت را به صاحبش برسانيد ؛ زيرا كه آن نيست ، مگر از براى شما ، و نفع آن به غير شما عائد نمىشود . و داخل مشويد در آنچه از براى شما حلال نيست ؛ زيرا كه آن نيست ، مگر بر
هامش
( 1 ) . هر مدّ برابر 750 گرم و يا چند قرص نان است .
( 2 ) . مؤمنون ، 60 .