قول خداى عز و جل :
« سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ »
« 1 » ؛ يعنى : زود باشد كه بگيريم ايشان را درجه درجه و اندك اندك ( به مهلت دادن در معصيت و امنيّت صحّت و ازدياد نعمت ) ، از آنجا كه ندانند » ( كه اين استدراج است ) . و حضرت فرمود كه : « يعنى علم نداشته باشند به نعمتها در نزد معصيتها » .
3018 / 2 . چند نفر از اصحاب ما روايت كردهاند ، از سهل بن زياد و على بن ابراهيم ، از پدرش و هر دو ، از ابن محبوب ، از ابن رئاب ، از بعضى از اصحاب خويش كه گفت : از امام جعفر صادق عليه السلام ، از استدراج سؤال شد . فرمود كه : « مصداق آن ، بندهاى است كه گناه مىكند و مهلت داده مىشود ، و از برايش در نزد آن معصيت ، نعمتهاى تازه به هم مىرسد ، و او را از استغفار از گناهان مشغول مىگرداند . پس چنين كسى ، مستدرج است كه خدا او را استدراج فرموده ، از آنجا كه نمىداند » .
3019 / 3 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد بن عيسى ، از محمد بن سنان ، از عمّار بن مروان ، از سماعة بن مهران روايت كرده است كه گفت : امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از قول خداى عز و جل :
« سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ »
. فرمود كه : « مصداق آن ، بندهاى است كه گناه مىكند . پس با آن گناه ، نعمت از برايش تازه مىشود ، و آن نعمت ، او را از استغفار از آن گناه مشغول مىسازد » .
3020 / 4 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از قاسم بن محمد ، از سليمان منقرى ، از حفص بن غياث ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود : « بسيار كسى است كه گول خورده به آنچه خداى عز و جل بر او انعام فرموده ، و بسيار مستدرج است كه خدا او را به پرده و پوشيدن خويش بر او استدراج نموده ، و بسيار كسى است كه به ثناى مردمان بر او فريفته شده » .
باب محاسبه و حساب عمل
203 . باب محاسبه و حساب عمل
3021 / 1 . على بن ابراهيم روايت كرده است ، از پدرش و چند نفر از اصحاب ما ، از سهل بن زياد و هر دو ، از حسين بن محبوب ، از على بن رئاب ، از ابو حمزه ، از حضرت على بن الحسين عليهما السلام كه فرمود : « اميرالمؤمنين عليه السلام مىفرمود : جز اين نيست كه دنيا و روزگار ،
هامش
( 1 ) . اعراف ، 182 .