باب در بيان مؤلّفة قلوبهم
176 . باب در بيان مؤلّفة قلوبهم « 1 »
2914 / 1 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد ، از على بن حكم ، از موسى بن بكر ؛ و على بن ابراهيم ، از محمد بن عيسى ، از يونس ، از مردى ، هر دو [ طريق ] روايت كردهاند ، از زراره ، از امام محمد باقر عليه السلام كه فرمود : « « مؤلّفة قلوبهم » ، گروهىاند كه به يگانگى خداى عز و جل اقرار كردند ، و از عبادت كسى كه غير خداى - تعالى - است دورى كردند ، و در دلهاى ايشان ، اين معرفت داخل نشد كه محمد صلى الله عليه و آله ، رسول خدا است ، و رسول خدا صلى الله عليه و آله ، با ايشان مدارا مىفرمود و بخشش مىكرد ، تا ايشان را الفت دهد ، و ايشان را مىشناسانيد ، تا بشناسند ، و ايشان را تعليم مىداد » .
2915 / 2 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابن ابى عمير ، از عمر بن اذينه ، از زراره ، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه گفت : آن حضرت را سؤال كردم از قول خداى عز و جل :
« وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ »
« 2 » . فرمود كه : « ايشان ، گروهىاند كه به يگانگى خداى عز و جل اقرار كردند ، و از عبادت كسى كه پرستيده مىشود از غير خدا ، دورى كردند ، و گواهى دادند به اينكه غير از خدا ، خدايى نيست ، و به اينكه محمد صلى الله عليه و آله ، رسول خدا است ، و حال آنكه ايشان در آن ، صاحبان شك بودند ، كه يقين نداشتند در پارهاى از آنچه محمد صلى الله عليه و آله آورده بود . پس خداى عز و جل پيغمبر صلى الله عليه و آله خود را امر فرمود كه : ايشان را به مال و بخشش الفت دهد ، تا آنكه اسلام ايشان
هامش
( 1 ) . يعنى طائفهاى كه الفت داده شده است دلهاى ايشان . و بعضى از مفسّرين ، در شرح اين كلام ، در آيهء زكات گفته است كه : قول معتمد آن است كه : مؤلّفه ، اعّم از كفّار و ضعفا اهل اسلاماند . اگرچه اختصاص ايشان به اهل كفر ، اشهر است ميان اصحاب . و در قاموس مذكور است كه : مؤلّفة قلوبهم ، از سادات و بزرگان عرباند ، كه پيغمبر صلى الله عليه و آله مأمور شد به تأليف ايشان ، و عطا كردن به ايشان ؛ يعنى به مدارايى كردن و دل ايشان را به دست آوردن ، و به ايشان پيوستن و آميخته شدن ، تا آنكه راغب گردانند كسانى را كه در پس ايشان بودند ، در دين اسلام ، و ايشان ، اين جماعت مذكورهاند : اقرع بن حابس ، و جبير بن مطعم ، و حدّ بن قيس ، و حرث بن هشام ، و حكيم بن حزام ، و حكيم بن طليق ، و حويطب بن عبد العزّى ، و خالد بن اسيد ، و خالد بن قيس ، و زيد الخيل ، و سعد بن يربوع ، و سهيل بن عمرو بن عبد شمس عامرى ، و سهيل بن عمرو جمحى ، و صخر بن اميّه ، و صفوان بن اميّه جمحى ، و عبّاس بن مرداس ، و عبد الرحمان بن يربوع ، و علاء بن حارثه ، و علقمة بن علاته ، و ابو السّنابل عمرو بن بعكك ، و عمرو بن مرداس ، و عمير بن وهيب ، و عينية بن حصن ، و قيس بن عدى ، و قيس بن مخرمه ، و مالك بن عوف ، و مخرمة بن نوفل ، و معاوية بن ابى سفيان ، و مغيرة بن حارث ، و نضير بن حرث بن علقمه ، و هشام بن عمرو . و مراد كلينى رضى الله عنه ، از باب از عنوان باب ، معلوم است . ( مترجم )
( 2 ) . توبه ، 60 .