آنكه به سبب آن به سوى ايمان راه يابد ، نمىتواند كه مؤمن شود ، و نه آنكه كافر شود » . و فرمود كه : « ايشان كودكانند ، و كسانى كه از مردان و زنان بر مثل عقلهاى كودكان باشند » .
2895 / 4 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد بن عيسى ، از على بن حكم ، از عبد اللَّه بن جندب ، از سفيان بن سمط بجلى روايت كرده است كه گفت : به خدمت امام جعفر صادق عليه السلام عرض كردم كه : چه مىفرمايى در باب مستضعفان ؟ پس به من فرمود - در حالى كه شباهت داشت به كسى كه ترسان باشد - كه : « شما يك كس را وا گذاشتيد كه مستضعف باشد ؟ و كجايند مستضعفان ؟ پس به خدا سوگند كه زنان نوجوان رفتند در پردههاى خويش با اين امر ، و صاحبان مشكها در راه مدينه و ( كوچهء آن ) ، يكديگر را به آن ، حديث كردند » .
2896 / 5 . از او ، از احمد بن محمد ، از حسين بن سعيد ، از فضالة بن ايّوب ، از عمر بن ابان روايت است كه گفت : امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از مستضعفان . فرمود كه : « ايشان اهل ولايتاند » . عرض كردم : چه ولايت ؟ فرمود كه : « آگاه باش ! كه آن ولايت ، ولايت در دين نيست ، و ليكن آن ولايت ، ولايتى است كه در مناكحه و موارثه و مخالطه مىباشد ، كه دختر و زن از يكديگر مىگيرند ، و از همديگر ارث مىبرند ، و با هم آشنايى و آميزش مىكنند . و ايشان نه مؤمناند و نه كافر . و ايشانند كه به تأخير انداخته شدهاند از براى فرمان خداى - تعالى - » .
2897 / 6 . حسين بن محمد ، از معلّى بن محمد ، از وشّاء ، از مثنّى ، از اسماعيل جعفى روايت كرده است كه گفت : امام محمد باقر عليه السلام را سؤال كردم از دينى كه بندگان را نمىرسد كه آن را ندانند . فرمود كه : « دين ، وسعت و گشادگى دارد ، و ليكن خارجىها « 1 » از نادانى كه دارند ، بر خويش تنگ كردهاند » . عرض كردم كه : فداى تو گردم ! آيا تو را خبر دهم به دين خود كه من بر آنم ؟ فرمود : « بلى » . عرض كردم كه : شهادت مىدهم به اينكه غير از خدا ، خدايى نيست ، و به اينكه محمد ، بنده و رسول صلى الله عليه و آله او است ، و اقرار دارم به آنچه از جانب خداى - تعالى - آورده ، و شما را دوست مىدارم ، و بيزارم از دشمنان شما و از آنكه بر گردنهاى شما سوار شده و بر شما امير گرديده ، و از روى غصب ، حق شما را گرفته و بر شما ستم كرده است . فرمود كه : « چيزى را جاهل نيستى ؛ بلكه همه چيز را مىدانى . به خدا
هامش
( 1 ) . يعنى خوارج كه نگاهى سختگيرانه به دين داشتند و ارتكاب گناه را موجب كفر مىدانستند .