از نسخ كافى : مىخواهد كه ما را بر سر گفتار محمد بن مسلم فرود آورد - .
2891 / 2 . على بن ابراهيم ، از محمد بن عيسى ، از يونس ، از مردى ، از زراره ، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه گفت : به آن حضرت عرض كردم كه : چه مىفرمايى در باب نكاح كردن با مردمان ؛ زيرا كه من به اين سن رسيدهام كه مىبينى ، و هرگز زن نگرفتهام .
فرمود كه : « چه چيز تو را از اين منع مىكند » . عرض كردم كه : چيزى مرا منع نمىكند ، غير از آنكه مىترسم كه نكاح ايشان از براى من حلال نباشد . پس به چه چيز مرا امر مىفرمايى ؟
فرمود كه : « چه كار مىكنى و تو جوان و برنايى ؟ آيا صبر مىكنى ؟ » عرض كردم كه : كنيزان را فرا مىگيرم . فرمود كه : « اكنون بياور آنچه دارى . پس كنيزان را به چه حلال مىدارى ؟ » عرض كردم : زيرا كه كنيز ، به منزلهء زن آزاد نيست . اگر مرا به چيزى در شك افكند ، و كارى بكند كه موجب قلق و اضطراب من باشد ، او را مىفروشم و از او دورى مىگزينم . فرمود :
« پس مرا خبر ده كه به چه چيز او را حلال داشتهاى ؟ » زراره مىگويد كه : پس در نزد من جوابى نبود .
بعد از آن ، به آن حضرت عرض كردم كه : چه صلاح مىدانى ؟ آيا زن بگيرم ؟ فرمود كه :
« پروا ندارم از آنكه تو اين را به فعل آورى » . عرض كردم كه : مرا خبر ده از معنى گفتار خويش ، كه پروا ندارم از آنكه تو اين را به فعل آورى ؛ زيرا كه اين قول ، دو وجه دارد . آيا مىفرمايى كه : پروا ندارم از آنكه گنهكار شوى ، بىآنكه من تو را به آن امر كنم ؟ و لهذا ، مرا امر نمىفرمايى كه اين را به امر تو به فعل آورم « 1 » .
تتمّهء حديث ، پس حضرت به من فرمود كه : « رسول خدا صلى الله عليه و آله زن گرفت . و به حقيقت كه از امر زن نوح و زن لوط بود ، آنچه بود ، و شد ، آنچه شد . به درستى كه اين دو زن ، در تحت فرمان دو بنده شايسته از بندگان ما بودند » « 2 » . زراره مىگويد كه : پس من عرض كردم كه :
رسول خدا صلى الله عليه و آله در اين باب ، به منزلهء من نيست . جز اين نيست كه آن زن ( يعنى عايشه يا غير او ) ، در زير دست آن حضرت بود ، و او به حكم آن حضرت اقرار داشت ، و به دين آن
هامش
( 1 ) . و احتمال دارد كه معنى اين باشد كه ، پس مرا به چه چيز امر مىفرمايى ؟ آيا اين را به امر تو به فعل آورم ؟ و زراره ، وجه ديگر را به جهت ظهور آن عرض نكرد ، و آن ، اين است كه : اين فعل ضررى ندارد . ( مترجم )
( 2 ) . و حضرت ، اين را از آيه سورهء تحريم اقتباس فرموده ، و نظم آيه چنين است كه : « ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذينَ كَفَرُوا امْرَاةَنُوحٍ وَامْرَاةَ لُوطٍ كانَتا تَحْتَ عَبَدَيْنِ مِنْ عِبادِنا صالِحَيْنِ فَخانَتاهُما » ، تا آخر آيه . يعنى : « بيان كرد خدا داستانى را از براى آنان كه كافر شدند ؛ يعنى داستان واعِله ، زن نوح ، و داستان واهله ، زن لوط . بودند اين هر دو زن ، در زير فرمان دو بنده از بندگان ما ، كه شايستگان بودند در جميع امور ، پس خيانت كردند به آن دو بنده » . ( مترجم )