و بزرگتر است » . راوى مىگويد كه : بعد از آن ، كفر شيطان را ذكر فرمود ، در هنگامى كه خداى عز و جل به او فرمود كه : سجده كن از براى آدم ؛ پس سر باز زد از آنكه سجده كند ؛ « پس كفر ، از شرك بزرگتر است ؛ پس هر كه غير را بر خداى عز و جل اختيار كند ، و از اطاعت خدا سر باز زند ، و بر گناهان كبيره ايستادگى كند ، كافر است . و هر كه دينى را غير از دين مؤمنان برپا كند ، مشرك است » .
2846 / 3 . على بن ابراهيم ، از محمد بن عيسى ، از يونس ، از عبد اللَّه بن بكير ، از زراره ، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه گفت : سالم بن ابىحفصه و اصحابش در نزد آن حضرت مذكور شدند ، و زراره گفت كه : ايشان انكار مىكنند كه آنان كه با على عليه السلام جنگ كردهاند مشرك باشند . بعد از آن ، حضرت باقر عليه السلام فرمود كه : « پس ايشان گمان مىكنند كه ايشان كافرند » . بعد از آن ، به من فرمود كه : « كفر ، از شرك ديرينهتر است » . و كفر شيطان را ذكر فرمود ، در هنگامى كه خدا به او فرمود كه : سجده كن ؛ پس سر باز زد از آنكه سجده كند .
و فرمود كه : « كفر ، از شرك ديرينهتر است ؛ پس هر كه بر خدا جرأت كند ، و به آن سبب از اطاعت سر باز زند ، و بر گناهان ايستادگى كند ، كافر است » ؛ يعنى استخفافكنندهاى است كه كافر است .
2847 / 4 . از او ، از عبد اللَّه بن بكير ، از زراره ، از حمران بن اعين روايت است كه گفت :
امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از قول خداى عز و جل :
« إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً »
« 1 » - كه ترجمهء آن گذشت - « 2 » . و حضرت فرمود كه : « يا آن را مىگيرد و به آن عمل مىكند ، پس او شاكر است ، و يا ترك مىكند ، پس او كافر است » .
2848 / 5 . حسين بن محمد ، از مُعلّى بن محمد ، از حسين بن على ، از حمّاد بن عثمان ، از عبيد ، از زراره روايت كرده است كه گفت : امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از قول خداى عز و جل :
« وَ مَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ »
« 3 » . فرمود كه : « يعنى كارى را كه به آن اقرار كرده ، ترك كند . و از جملهء آن ، اين است كه نماز را ترك كند ، بىآنكه بيمارى يا شغلى داشته باشد » .
و ترجمهء آيه اين است كه : « و هر كه كافر شد ، و با آنچه ايمان به آن واجب باشد ، از اصول و
هامش
( 1 ) . انسان ، 3 .
( 2 ) . ما راه را به او نشان داديم ، خواه سپاس بگزارد و خواه ناسپاسى كند .
( 3 ) . مائده ، 5 .