اينها ، از آن چيزى است كه خدا آن را در مكّه فرو فرستاد ، كه خدا داخل آتش جهنّم نمىگرداند ، مگر كسى را كه مشرك باشد .
پس چون خداى - تعالى - محمد صلى الله عليه و آله را رخصت داد در باب بيرون آمدن از مكّه به سوى مدينه ، اسلام بر پنج چيز بنا شد : گواهى دادن به آنكه خدايى نيست ، مگر خدا ، و آنكه محمد صلى الله عليه و آله بنده و رسول او است ، و به پا داشتن نماز و دادن زكات و حجّ خانه كعبه و روزهء ماه مبارك رمضان . و حدود و قسمت كردن ميراثها را بر او فرو فرستاد ، و خبر داد آن حضرت را به همهء گناهانى كه خدا بر آنها و به سبب آنها آتش جهنّم را واجب گردانيده ، از براى كسى كه به آنها عمل كند و يكى از آنها را مرتكب گردد .
و در بيان كشندهء مؤمن فرو فرستاد :
« وَ مَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فِيها وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ لَعَنَهُ وَ أَعَدَّ لَهُ عَذاباً عَظِيماً »
« 1 » ؛ يعنى : « و هر كه بكشد مؤمنى را به عمد و قصد ، پس جزاى او دوزخ است ، در حالتى كه جاويد است در آن ، و خدا بر او خشم گرفته و او را لعنت كرده ؛ يعنى رانده و از رحمت خود دور گردانيده ، و آماده ساخته از براى او عذاب بزرگى را » . و حضرت فرمود : « خدا مؤمن را لعنت نمىكند . خداى عز و جل فرموده :
« إِنَّ اللَّهَ لَعَنَ الْكافِرِينَ وَ أَعَدَّ لَهُمْ سَعِيراً خالِدِينَ فِيها أَبَداً لا يَجِدُونَ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً »
« 2 » ؛ يعنى : « به درستى كه خدا كافران را لعنت كرده ، و آماده گردانيد از براى ايشان آتش افروخته را ، در حالتى كه جاويد باشندگاناند در آن هميشه . نيابند دوستى و نه ياورى را كه ايشان را بيرون آورد ، يا عذاب را از ايشان باز دارد » . و حضرت مىفرمايد : « و چگونه اين حكم بسته به مشيت و خواست خدا باشد ( و تقدير آيه قتل اين شود كه ، اگر خدا خواهد چنين مىكند و اگر نخواهد نمىكند ) ، و حال آنكه در هنگامى كه جهنّم را به او جزا داده ، غضب و لعنت را به او ملحق ساخته ، و اين كلام ظاهر گردانيده كه آنها كه ملعوناند در كتاب خدا ، كياناند . و فرو فرستاده در باب مال يتيم و هر كه آن را از روى ستم بخورد كه :
« إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَيَصْلَوْنَ سَعِيراً »
« 3 » ؛ يعنى : « به درستى كه آنان كه مىخورند مالهاى يتيمان را از روى ستمكارى و ناحق ، جز اين نيست كه مىخورند در شكمهاى خويش آتشى را ؛ يعنى آنها را پر مىسازند از آتش . زود باشد كه درآيند يا درانداخته شوند در آتشى افروخته » . و حضرت فرمود : « بيان اين مطلب آن است كه خورندهء مال يتيم مىآيد در روز
هامش
( 1 ) . نساء ، 93 .
( 2 ) . احزاب ، 64 و 65 .
( 3 ) . نساء ، 10 .