غمص كند و حق را نداند » . عمر مىگويد كه : عرض كردم كه : امّا حق را جاهل نيستم ، و ليكن غمص مردم را نمىدانم كه آن ، چه چيز است ؟ فرمود كه : « هر كه مردم را حقير شمارد و بر ايشان گردنكشى كند ، چنين كسى متكبّر است » « 1 » .
2573 / 14 . محمد بن جعفر ، از محمد بن عبد الحميد ، از عاصم بن حميد ، از ابو حمزه ، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه فرمود : « رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه : سه نفرند كه خدا با ايشان سخن نمىگويد ، و به سوى ايشان نظر نمىكند ، در روز قيامت ( يعنى نظر التفات به ايشان ندارد ) ، و ايشان را از لوث گناه پاكيزه نمىگرداند به آب مغفرت ( يا ايشان را ثنا نمىگويد ، چنان كه گذشت ) . و از براى ايشان است عذابى دردناك يا دردآورنده : پير زناكار و پادشاه جبّار و فقير تكبّردار » .
2574 / 15 . چند نفر از اصحاب ما روايت كردهاند ، از احمد بن محمد ، از مروك بن عبيد ، از آنكه او را حديث كرده ، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود : « به درستى كه چون يعقوب پير عليه السلام بر يوسف عليه السلام وارد شد و به مصر رسيد ، عزّت پادشاهى بر او داخل شد ، و به سوى پدر فرود نيامد ( يعنى به جهت آن حضرت ، از مركب پياده نشد ) . پس جبرئيل عليه السلام بر او فرود آمد و گفت كه : اى يوسف ! كف دست خويش را بگشا . چون گشود ، نورى تابان از آن بيرون آمد و در هواى آسمان انتقال يافت . يوسف گفت كه : اى جبرئيل ! اين نورى كه از كف دست من بيرون آمد ، چه بود ؟ جبرئيل گفت كه : پيغمبرى از نسل تو بركنده و برداشته شد ، به جهت عقوبت از براى آنچه به سوى يعقوب پير فرود نيامدى ، و به اين سبب از نسل تو پيغمبرى نخواهد بود » .
2575 / 16 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابن ابى عمير ، از بعضى از اصحاب خويش ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود : هيچ بندهاى نيست ، مگر آنكه حَكَمهاى « 2 » در سر او است و فرشتهاى آن را نگاه مىدارد . پس چون تكبّر كند ، فرشته به او مىگويد كه :
فرومايه و پست شو . خدا تو را پست و فرومايه گرداند . بعد از آن ، پيوسته در دل خويش از همهء مردمان بزرگتر ، و در چشم مردم از همهء مردمان كوچكتر است . و هرگاه فروتنى
هامش
( 1 ) . و غمص - به فتح غين ضظّغ و سكون ميم با صاد سعفص - ، ناسپاسى نمودن و عيب كردن و خوار شمردن است . ( مترجم )
( 2 ) . و حكمه - به فتحتين - ، حلقهاى است آهنين كه در دهنهء لجام كنند . ( مترجم )