است كه فرمود : « به درستى كه فرشتگان چنان مىپنداشتند كه شيطان از جملهء ايشان است ، و در علم خدا بود كه آن ملعون ، از ايشان نيست . پس شيطان آنچه را كه در ذاتش بود ، به واسطهء حميّت و غضب ، بيرون آورد و بروز داد ، و گفت كه :
« خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ »
« 1 » » ، به آن معنى كه گذشت .
2559 / 7 . على بن ابراهيم روايت كرده است كه : از پدرش و على بن محمد قاسانى ، از قاسم بن محمد ، از منقرى ، از عبد الرزّاق ، از معمر ، از زهرى كه گفت : از حضرت على بن الحسين عليهما السلام سؤال شد از عصبيّت . فرمود : « عصبيّتى كه صاحبش بر آن گنهكار مىشود ، آن است كه مرد ، بَدان خويشان خود را از خوبان قومى ديگر بهتر ببيند . و از عصبيّت نيست كه مرد ، خويشان خود را دوست دارد ، و ليكن از جملهء عصبيّت آن است كه ، خويشان خود را بر ستمكارى يارى كند » .
باب در بيان بزرگى و تكبّر كردن
124 . باب در بيان بزرگى و تكبّر كردن
2560 / 1 . على بن ابراهيم ، از محمد بن عيسى ، از يونس ، از ابان ، از حكيم روايت كرده است كه گفت : امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از پستترين الحاد « 2 » . فرمود : « به درستى كه تكبّر ، پستترين آن است » .
2561 / 2 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد بن عيسى ، از على بن حكم ، از حسين بن ابى العلا ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود : شنيدم از آن حضرت كه مىفرمود : « گاه است كه تكبّر ، در بدترين مردمان از هر قسمى از اقسام مىباشد ، و بزرگى ، به منزلهء رداى خدا است . پس هر كه با خداى عز و جل در باب رداى او منازعه كند و خواهد كه آن ردا را از آن جناب بگيرد ، خدا غير از پستى ، چيزى بر او نيفزايد ( يعنى در چشم عرفا يا در روز جزا ) . به درستى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در بعضى از كوچههاى مدينه گذشت ، و زن سياهى سرگين برمىچيد ، به آن زن گفتند كه : از راه رسول خدا صلى الله عليه و آله دور شو . گفت كه : راه پر پهنا است . پس بعضى از آن قوم قصد كرد كه او را بگيرد و دور گرداند . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه :
او را وا گذاريد ؛ زيرا كه او گردنكش و صاحب تكبّر است » .
هامش
( 1 ) . اعراف ، 12 . مرا از آتش آفريدى و آدم را از گِل .
( 2 ) . و الحاد - به كسر همزه و سكون لام - ، ستم كردن و از دين برگشتن است . ( مترجم )