و تقوى يك درجه بالاتر از ايمان است ، و يقين يك درجه بالاتر از تقوى است . و هيچ چيز در ميان مردمان كمتر از يقين قسمت نشده است » . يونس مىگويد : عرض كردم : پس يقين به چه چيز است ؟ فرمود : « توكّل كردن بر خدا ، و تسليم كردن و گردن نهادن از براى خدا ، و راضى شدن به قضاى خدا ، و وا گذاشتن امور به خدا » . عرض كردم كه : تفسير و بيان اين چيست ؟ فرمود : « امام محمد باقر عليه السلام همچنين فرمود » .
1550 / 6 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد بن عيسى ، از احمد بن محمد بن ابىنصر ، از امام رضا عليه السلام روايت كرده است كه فرمود : « ايمان يك درجه از اسلام بالاتر است . . . » تا آخر آنچه در حديث دويم اين باب گذشت .
باب در بيان حقيقت ايمان و يقين
27 . باب در بيان حقيقت ايمان و يقين
1551 / 1 . چند نفر از اصحاب ما روايت كردهاند ، از احمد بن محمد بن خالد ، از محمد بن اسماعيل بن بزيع ، از محمد بن عذافر ، از پدرش ، از امام محمد باقر عليه السلام كه فرمود : « در بين اينكه رسول خدا صلى الله عليه و آله در بعضى ازسفرهاى خويش تشريف داشت ، ناگاه جمعى از سواران آن حضرت را ملاقات كردند و گفتند كه : السَّلامُ عَلَيْكَ يا رَسُولَ اللَّهِ ؛ يعنى « سلام خدا يا سلام ما يا همهء سلامها بر تو باد ، اى فرستادهء خدا ! كه خدا تو را پيغمبرى به سوى خلايق فرستاده » .
حضرت فرمود : شما كيستيد ؟ و چه صفت داريد ؟ عرض كردند : ما مؤمنانيم ، يا رسول اللَّه ! فرمود : حقيقت و دليل ايمان شما چيست ؟ عرض كردند : راضى بودن به قضاى خدا ، و تفويض كردن امور خويش به خدا ، و تسليم كردن و گردن نهادن از براى امر خدا . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : ايشان دانايانى چندند ، حكيمان كه نزديك است كه به جهت حكمت ، پيغمبران باشند و به درجهء ايشان رسند ؛ پس اگر راستگويانيد ، آنچه را كه در آن ساكن نمىشويد مسازيد ، و آنچه را كه نمىخوريد جمع مكنيد .
« وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ »
« 1 » . و ترجمهء آن در نظير اين حديث گذشت .
1552 / 2 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد بن عيسى و على بن ابراهيم ، از پدرش هر دو روايت كردهاند ، از ابنمحبوب ، از ابومحمد وابشى و ابراهيم بن مهزم ، از اسحاق بن عمّاد كه گفت : شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود : « رسول خدا صلى الله عليه و آله نماز صبح را با
هامش
( 1 ) . مائده ، 96 . « و بپرهيزيد از خدايى كه به سوى او بازگردانيده مىشويد » .