باب
24 . باب
1543 / 1 . على بن ابراهيم روايت كرده است ، ازپدرش و محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد بن عيسى و چند نفر از اصحاب ما ، از احمد بن محمد بن خالد همه ، از حسن بن محبوب ، از يعقوب سرّاج ، از جابر ، از امام محمد باقر عليه السلام به اسانيد مختلفه ، از اصبغ بن نباته روايت است كه گفت : اميرالمؤمنين عليه السلام ما را خطبه كرد در خانهء خويش ، يا گفت : در قصر خطبه خواند و ما جمع بوديم . بعد از آن ، آن حضرت فرمود كه : آن در جايى نوشته شد و بر مردمان خوانده شد .
و غير او روايت كرده است كه : ابنكوّا صفت اسلام و ايمان و كفر و نفاق را از اميرالمؤمنين عليه السلام سؤال كرد . فرمود : « امّا بعد ، به درستى كه خداى - تبارك و تعالى - اسلام را آشكار نمود و قرارداد فرمود ، و آبشخورهاى آن را آسان گردانيد از براى هر كه به نزد آن آيد ، چنان چه تشنگان به نزد آب مىآيند . و ركنهاى آن را قوى و عزيز گردانيد از براى هر كه با آن جنگ كند ، و چنان قرار داد كه كسى چارهء آن را نتواند كرد ، چنان چه كسى در زمين سخت واقع شود . و آن را قرار داد عزّت و ارجمندى از براى كسى كه آن را دوست دارد ، و اساس آشتى و سلامت از براى آنكه داخل آن شود ، و راه راست و راستى از براى هر كه به آن اقتدا كند ، و زينت و آرايش از براى هر كه آن را بزرگ دارد ، و بهانه از براى هر كه آن را بر خود ببندد ، و دسته و دستگير از براى هر كه به آن چنگ در زند ، و ريسمان از براى هر كه آن را نگاه دارد ، و حجّت روشن از براى هر كه به آن سخن گويد ، و نور از براى هر كه به آن روشنى طلب كند ، و گواه از براى هر كه به آن خصومت و جدال كند ، و فيروزى از براى هر كه به آن بر خصم حجّت آورد ، و علم از براى هر كه آن را نگاه دارد و ياد گيرد ، و حديث و خبر تازهاى كه مشتمل بر تازگى باشد از براى هر كه آن را روايت كند ، و حكم از براى هر كه حكم كند ، و عقل از براى هر كه امور را تجربه و آزمايش كند ، و پوشش از براى هر كه جامه بر خود گيرد ، و فهم از براى هر كه زيرك باشد ، و يقين از براى هر كه عاقل باشد ، و بينايى از براى هر كه آهنگ كند و دل بر آن گذارد ، و نشانه از براى هر كه به فراست دريابد ، و پند از براى هر كه پند گيرد ، و نجات و رهايى از براى هر كه راست گويد ، و تأنّى و آرام از براى هر كه خويش را به صلاح آورد و آشتى كند يا آشتى دهد ، و نزديكى و مرتبه و منزلت از براى هر كه نزديك شود ، و استوارى از براى هر كه توكّل كند ، و فراخى و وسعت از براى هر كه