كردم از ايمان كه چه چيز است ؟ فرمود : « گواهى دادن به اينكه خدايى نيست ، مگر خدا ، و اقرار به آنچه از نزد خدا آمده ، و آنچه در دلها در استقرار و قرار داشته باشد از تصديق كردن به آن » . راوى مىگويد : عرض كردم : آيا گواهى دادن ، عمل نيست ؟ فرمود : « بلى ، عمل است » . عرض كردم كه : عمل از جملهء ايمان و جزء آن است ؟ فرمود : « آرى ، ايمان نمىباشد ، مگر به عمل ، و عمل بعضى از آن است . و ايمان ثابت نمىشود ، مگر به عمل » .
1524 / 4 . چند نفر از اصحاب ما روايت كردهاند ، از احمد بن محمد بن خالد ، از عثمان بن عيسى ، از عبداللَّه بن مسكان ، از بعضى از اصحاب خويش ، از امام جعفر صادق عليه السلام كه گفت :
به آن حضرت عرض كردم : اسلام چيست ؟ فرمود : « دين خدا نامش اسلام است . و آن دين خدا بود ، پيش از آنكه شما باشيد ، چنان چه هستيد ، و بعد از آنكه باشيد ؛ پس هر كه به دين خدا اقرار كند ، مسلمان است ، و هر كه عمل كند به آنچه خداى عز و جل به آن امر فرموده ، مؤمن است » .
1525 / 5 . از او ، از پدرش ، از نضر بن سويد ، از يحيى بن عمران حلبى ، از ايّوب بن حر از ابوبصير روايت است كه گفت : در خدمت امام محمد باقر عليه السلام بودم كه سلّا « 1 » به آن حضرت عرض كرد كه : خيثمة بن ابىخيثمه ما را از تو حديث مىكند كه تو را از اسلام سؤال كرده و تو فرمودهاى كه : اسلام را مىخواهى بدانى ؟ هر كه رو به قبلهء ما آورد ، و به آنچه ما گواهى مىدهيم گواهى دهد ، و عبادتى كه ما مىكنيم بكند ، و دوست ما را دوست دارد ، و با دشمن ما دشمنى نمايد ، مسلمان است . فرمود : « خيثمه راست گفته است » . عرض كردم : و نيز مىگويد : تو را از ايمان سؤال كرده و تو فرمودهاى كه : آن ايمان به خداست ، و تصديق كردن به كتاب خدا ، و آنكه خدا را نافرمانى نكند يا آن جناب نافرمانى نشود . فرمود : « خيثمه راست گفته است » .
1526 / 6 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد بن عيسى ، از ابنابىعمير ، از جميل بن درّاج روايت كرده است كه گفت : امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از ايمان . فرمود : « ايمان ، گواهى دادن است به اينكه خدايى نيست ، مگر خدا ، و به آنكه محمد رسول خدا است » .
جميل مىگويد : عرض كردم : آيا اين گواهى ، عمل نيست ؟ فرمود : « بلى ، عمل است » .
هامش
( 1 ) . سلام بن ابى عمره از ياران موثق امام باقر و امام صادق عليهما السلام بوده است ، ر . ك : فهرست نجاشى ، شماره 502 .