دستهاى ايشان ، و گواهى مىدهند پاىهاى ايشان ، به آنچه بودند در دنيا كه كسب مىكردند » . و حضرت فرمود : « اين نيز از جملهء آن چيزى است كه خدا بر دستها و پاىها واجب ساخته ، و همين ، عمل آنها است . و آن از جملهء ايمان و پارهاى از آن است .
و بر رو واجب گردانيده سجده كردن را از براى او در شب و روز در اوقات نمازها . و فرموده كه :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَ اسْجُدُوا وَ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَ افْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ »
« 1 » » . و حضرت فرمود : « اين فريضه ، فريضهاى است جامع و مشتمل بر فعل رو و دستها و پاىها .
و در جاى ديگر ( يعنى سورهء جن ) فرموده كه :
« وَ أَنَّ الْمَساجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَداً »
« 2 » » . « 3 » و ترجمهء هر دو آيه مذكور شد . و حضرت فرمود : « يعنى در آنچه خداى - تعالى - بر اعضا واجب گردانيده ، از طهارت و نماز در آنها . و بيان اين ، آن است كه : چون خداى عز و جل پيغمبر صلى الله عليه و آله خود را از بيت المقدس كه قبلهء او بود ، به سوى كعبه گردانيده و آن را قبلهء او قرار داد ، بر او فرو فرستاد كه :
« وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمانَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ »
« 4 » ؛ يعنى : « و خداى - تعالى - چنان نيست كه ضايع گرداند ايمان شما را . به درستى كه خدا نسبت به مردمان ، به غايت مهربان و بخشاينده است » . و حضرت فرمود : « پس خدا نماز را ايمان ناميد » ، چنانچه در تفاسير بيان آن مذكور است . و فرمود : « هر كه خداى عز و جل را ملاقات كند و اعضا و جوارح خود را محافظت كرده باشد ، و هر عضوى از اعضاى او به آنچه خداى عز و جل بر آن واجب گردانيده وفا نموده باشد ، ملاقات مىكند خداى عز و جل را ، در حالتى كه ايمانش به سر حدّ كمال است ، و چنين كسى از اهل بهشت است . و هر كه در چيزى از آنها خيانت كرده باشد ، يا تجاوز نموده باشد از آنچه خداى عز و جل در آنها امر فرموده ، خدا را ملاقات كند و ايمانش كم و ناتمام باشد » . راوى مىگويد : عرض كردم : ناتمامى و تمامى ايمان را فهميدم ، اما زياد شدن آن از كجا آمد و از چه معلوم شد ؟ فرمود : « قول خداى عز و جل :
« وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ أَيُّكُمْ زادَتْهُ هذِهِ إِيماناً فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَزادَتْهُمْ إِيماناً وَ هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ * وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ »
« 5 » ؛ يعنى : « و چون فرو فرستاده شود سورهاى
هامش
( 1 ) . حج ، 77 . اى مؤمنان ركوع كنيد و سجده بگذاريد و خدايتان را عبادت كنيد ، شايد رستگار شويد . ( مترجم )
( 2 ) . جن ، 18 .
( 3 ) . سجدهها ويژه خدا است پس كس ديگرى را با خدا مخوانيد . ( مترجم )
( 4 ) . بقره ، 143 .
( 5 ) . توبه ، 124 و 125 .