امام موسى كاظم عليه السلام بودم كه ناگاه مرد ترسايى به خدمت آن حضرت آمد و ما با آن حضرت در عُريض بوديم . « 1 » آن ترسا به حضرت عرض كرد كه : من از شهر دور و سفر پر زحمتى به نزد تو آمدهام ، و مدّت سى سال است كه از پروردگار خويش خواستم كه مرا به بهترين دينها و بهترين بندگان و داناترين ايشان رهنمايى كند ، و در عالم خواب كسى به نزد من آمد و مردى را كه در بالاى دمشق مىباشد ، براى من وصف كرد . پس رفتم تا به نزد او آمدم و با او سخن گفتم . بعد از آن گفت كه : من از اهل دين خود داناترم ، و غير من از من داناتر است . گفتم : مرا به سوى كسى كه از تو داناتر باشد ، رهنمايى كن ؛ زيرا كه من سفر را بزرگ نمىشمارم و مسافتى كه به مشقّت و زحمت قطع آن بايد كرد ، بر من دور و دراز نيست و من همهء انجيل و جميع سور و فصول و ابواب زبور داود را خواندهام ، و چهار جزء از اجزاء تورات را خواندهام ، و ظاهر قرآن را نيز خواندهام تا آنكه همهء آن را فرا گرفتهام .
آن عالم به من گفت كه : اگر علم نصرانيّت و ترسايى را مىخواهى ، من از همهء عرب و عجم به آن داناترم ، و اگر علم يهوديّت را مىخواهى ، باطى بن شُرحبيل سامرى امروز از همهء مردمان به آن داناتر است ، و اگر علم اسلام را مىخواهى و همچنين علم تورات و علم انجيل و زبور و كتاب هود و هر چه بر پيغمبرى از پيغمبران فرو فرستاده شده در اين روزگار و روزگار پيش و هر خوبى كه از آسمان فرود آمده باشد و كسى آن را دانسته باشد ، يا كسى به آن عالم نباشد و در آن بيان هر چيزى و شفاى از براى همهء عالميان در آن باشد ، و همچنين راحت از براى كسى كه به آن آسودگى طلبد ، و بينايى از براى آنكه خدا به او ارادهء خيرى فرموده باشد ، و به سوى حقّ انسى گرفته باشد ، تو را به سوى او رهنمايى مىكنم . پس برو به نزد او ، اگر چه به رفتن بر پاىهاى خويش و پيادهروى باشد . و اگر نتوانى بر زانوهاى خويش برو و اگر از آن عاجز شوى ، بر نشستگاه خود ، خود را بر زمين كش ، و اگر از آن نيز عاجز شوى ، بر روى خويش برو ( كه صورت را بر زمين گذار ) .
من گفتم : نه چنين است ، بلكه من قدرت بر رفتن دارم ؛ هم در بدن و هم در مال ( يعنى :
بدنم طاقت زحمت سفر دارد و خرجى نيز دارم ) . آن عالم گفت : پس همين زمان برو تا برسى به يثرب . گفتم كه : يثرب را نمىشناسم . گفت : برو تا برسى به مدينه پيغمبرى صلى الله عليه و آله كه در ميان
هامش
( 1 ) . و عُريض بر وزن زبير ، وادى يا دهى است نزديك مدينه . ( مترجم )