115 . باب در بيان مولد حسن بن على - صلوات اللَّه عليهما -
حضرت حسن بن على متولّد شد در ماه مبارك رمضان ، در سالى كه جنگ بدر واقع شد ، در سال دويم بعد از هجرت پيغمبر صلى الله عليه و آله . و روايت شده است كه در سال سيم متولّد شد . و آن حضرت عليه السلام در ماه صفر در روز آخر آن ، از سال چهل و نهم از دنيا درگذشت و وفات فرمود . و آن حضرت چهل و هفت ساله بود با زيادتى چند ماه ، و مادرش فاطمه دختر رسول خدا صلى الله عليه و آله است .
1254 / 1 . محمد بن يحيى ، از حسين بن اسحاق ، از على بن مهزيار ، از حسين بن سعيد ، از نَضر بن سُويد ، از عبداللَّه بن سنان روايت كرده است از آن كس كه شنيد از امام محمد باقر عليه السلام كه مىفرمود : « چون حضرت امام حسن عليه السلام را هنگام وفات رسيد ، گريست . به آن حضرت عرض شد كه : يا ابن رسول اللَّه ، آيا گريه مىكنى با آنكه مكان و منزلت و خويشى و قرابت تو نسبت به رسول خدا آن است كه تو خود به آن دانا يا داناترى ، و رسول خدا در شأن تو فرمود ، و بيست حجّ پياده به جا آوردهاى ، و مال خود را سه مرتبه با فقرا بخش كردهاى ، تا آنكه كفش را به كفش برابر نمودهاى ( كه يكى را خود برداشته و ديگرى را به ديگرى دادهاى ) ؟
فرمود : جز اين نيست كه براى دو خصلت مىگريم : يكى براى ترس و هول موضع اطلاع و مشرف شدن بر امور آخرت ، و يكى به جهت جدايى دوستان » .
1255 / 2 . سعد بن عبداللَّه و عبداللَّه بن جعفر ، از ابراهيم بن مهزيار ، از برادرش على ، از حسين بن سعيد ، از محمد بن سنان ، از ابن مُسكان ، از ابوبصير ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود : « قبض روح حضرت حسن بن على عليهما السلام شد و آن حضرت چهل و هفت ساله بود ، در سال پنجاهم هجرت و بعد از رسول خدا صلى الله عليه و آله چهل سال زيست كرد » .
1256 / 3 . چند نفر از اصحاب ما روايت كردهاند ، از احمد بن محمد ، از على بن نعمان ، از سيف بن عَميره ، از ابوبكر حضرمى كه گفت : جَعده - دختر اشعث بن قيس - حضرت حسن بن على عليه السلام را زهر داد ، و كنيزى از آن حضرت را نيز زهر داد ، و كنيز آن حضرت ، زهر را قى كرد ، و امّا امام حسن ، آن زهر در شكم مباركش ماند و به سبب آن ، شكمش ورم كرد ( و بنابر بعضى از نسخ كافى ، شكم مباركش به جوش آمد ) و جگرش را شكافت و پاره پاره نمود و به آن سبب وفات فرمود .