باب در بيان مولد پيغمبر و وفات آن حضرت
باب در بيان تاريخ « 1 »
111 . باب در بيان مولد پيغمبر صلى الله عليه و آله و وفات آن حضرت « 2 »
پيغمبر صلى الله عليه و آله متولّد شد در وقتى كه دوازده شب از ماه ربيع الاوّل گذشته بود ؛ يعنى :
در روز دوازدهم و مشهور روز هفدهم است ، در سالى كه مشهور است به عام الفيل و آن ، سالى است كه فيل را آورده بودند كه خانهء كعبه را خراب كنند ؛ چنانچه مذكور خواهد شد ، و در روز جمعه در وقت زوال آفتاب .
و نيز روايت شده كه اين ولادت كثير السّعادت در نزد طلوع صبح بود ، چهل سال پيش از آنكه به پيغمبرى مبعوث شود . و مادر آن حضرت ، به او حامله شد در ايّام تشريق « 3 » در نزد جمرهء وسطى ، و در منزل عبداللَّه بن عبد المطّلب بود ، و آن حضرت را زاييد در شعب ابىطالب در خانهء پدرش ، كه محمد بن يوسف ، برادر حجّاج از عقيل خريد . و در زاويه و كنج ، در نزد آن از جانب چپت ، در حالى كه تو
هامش
( 1 ) . و تاريخ ، به معنى وقت چيزى ظاهر كردن است . و مراد از آن در اينجا ، بيان وقت ولادت چهارده معصوم عليهم السلام و وفات ايشان و ساير احوال ايشان است ، كه در اين باب ، مذكور مىشود . ( مترجم )
( 2 ) . و مَوْلِدْ به فتح ميم و كسر لام ، وقت زادن و جاى آن است ، و هر يك از دو معنى ، در اينجا ، احتمال دارد ؛ اگر اضافهء مولد به سوى پيغمبر ، از قبيل اضافه به سوى مفعول باشد ، والّا معنى وقت زاييده شدن و جاى آن است . ( مترجم )
( 3 ) . و ايّام تشريق ، يازدهم و دوازدهم و سيزدهم ماه ذى الحجّه را گويند كه در آن ايّام گوشتها قربانى را به آفتابخشك مىكردند ؛ چه تشريق خشك كردن گوشت است به آفتاب ، و ليكن اين ايّام تشريق ، ايّام تشريق مشهوره نبود ؛ چنانچه اكثر علما فهميدهاند و اشكال كردهاند كه مبدأ حمل در ايّام تشريق با بودن ولادت در ماه ربيع الأول به حسب ظاهر ، جمع نمىشود ؛ زيرا كه لازم مىآيد كه مدّت حمل ، از اقلّ آن ، كه شش ماه است ، كمتر باشد ، اگر تولّد در ماه ربيع الاوّل همان سال باشد ، و اگر در ربيع سال ديگر باشد ، لازم مىآيد كه مدّت حمل ، از اكثر آن ، كه ده ماه يا يك سال است ، بيشتر باشد ؛ زيرا كه در اوّل ، سه ماه و هفت روز نمىشود و در دويم ، از پانزده ماه بيشتر مىشود و اين را از خصائص آن حضرت نشمردهاند ، بلكه مراد ، ايّام تشريق ، ماه حجّ اهل جاهليّت است كه بناى آن بر نسيئى و تأخير بوده كه حجّ را براى مصلحتى از موسم مقرّر ، مؤخّر مىداشتند تا آنكه به آيهء نسيئى ممنوع شدند . حاصل آنكه مادر آن حضرت حامله شد به آن حضرت در ايّام تشريق در منى . ( مترجم )