و حضرت فرمود كه : « خداى تعالى از آن عزيزتر و استوارتر است كه مظلوم شود و كسى بر او ستم تواند كرد ، و خويش را به سوى ستم كشيدن نسبت دهد ، و ليكن خدا ما را به نفس خود آميخته و مخلوط ساخته ، پس ستمى را كه بر ما واقع شود ، ستم بر خود و دوستى با ما را ، دوستى با خود قرار داده . پس در اين باب ، قرآن را بر پيغمبر خود فرو فرستاده و فرموده كه :
« وَ ما ظَلَمُونا وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ »
» .
عرض كردم كه : اين تنزيل است ؟ فرمود : « آرى » .
عرض كردم :
« فَوَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ »
؟ يعنى : « واى در آن روز بر تكذيب كنندگان » . فرمود كه : « مىفرمايد : يا محمد ، واى بر تكذيب كنندگان ، كه تكذيب مىكنند به آنچه وحى كردم به سوى تو از ولايت على » .
« أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرِينَ »
« 1 » ، يعنى : « آيا هلاك نكرديم پيشينيان را ، پس از پىِ ايشان در آوريم به هلاكت ، پسينيان را » . و حضرت فرمود كه : « مراد از پيشينيان ، آنانند كه رسولان خدا را در طاعت اوصيا تكذيب كردند » .
« كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ »
« 2 » ، يعنى : « مانند اين فعل كه عبارت است از هلاك كردنى كه با گناهكاران خواهيم كرد » . و حضرت فرمود كه : « مراد از آن ، كسى است كه گناه عظيم از او سر زد ، نسبت به آل محمد و در مادّه وصى آن حضرت ، مرتكب گرديد آنچه مرتكب گرديد » ( كه هيچ زبانى طاقت گفتن و هيچ گوشى تاب شنيدن آن را ندارد ) .
عرض كردم :
« إِنَّ الْمُتَّقِينَ »
« 3 »
* *
؟ يعنى : « به درستى كه پرهيزكاران » ( در سايههاى درختان بهشت و در كنار چشمهاى آب و در ميان ميوهها از آنچه خواهش آن داشته باشند ، مرفّه الحال و فارغ البالاند تا آخر آنچه در سورهء مرسلات مذكور است ) حضرت فرمود : « به خدا سوگند كه ما و شيعيان ماييم و كسى غير از ما و شيعيان ما ، بر ملّت حضرت ابراهيم نيست و ساير مردمان از آن بيزارند » .
عرض كردم :
« يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا لا يَتَكَلَّمُونَ »
« 4 » ؟ ( تا آخر آيه كه ) ترجمهء آن اين است كه : « روزى كه بايستند روح و فرشتگان در حالى كه صفزدگان باشند ، سخن نگويند در باب شفاعت و غير آن ، مگر كسى كه دستورى داده باشد او را خداوند مهربان و گفته باشد گفتارى را كه صواب و درست باشد » . حضرت فرمود : « آرى ، به خدا سوگند كه ماييم آنان كه
هامش
( 1 ) . مرسلات ، 16 - 17 .
( 2 ) . مرسلات ، 18 .
( 3 ) . مرسلات ، 41 .
( 4 ) . نبأ ، 38 .