بعد از آن كافر شدند و اظهار آن نمودند » . و حضرت فرمود : « به درستى كه خداى تبارك و تعالى كسى را كه پيروى ننمود ، و رسول ، او را در باب ولايت وصىّ آن حضرت ، منافقان ناميد ، و كسى را كه امامت وصىّ او را انكار نمود ، مانند كسى كه محمد را انكار كرد ، گردانيد ، و در اين باب ، قرآن را فرو فرستاد و فرمود : [ يا محمد ]
« إِذا جاءَكَ الْمُنافِقُونَ »
بولاية وصيك
« قالُوا نَشْهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّهِ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُهُ وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنافِقِينَ »
بولاية وصيك
« لَكاذِبُونَ * اتَّخَذُوا أَيْمانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ »
« 1 » ، يعنى : اى محمد ، چون بيايند به نزد تو منافقان [ به ولايت على ] ، هر آينه دروغگويايند ؛ به جهت آنكه اعتقاد ايشان با گفتار ايشان در اين گواهى ، موافق نبود ( با آنكه اظهار موافقت آن مىنمودند ) ، فرا گرفتند سوگندهاى خويش را ( كه به دروغ ياد مىكنند ) ، سپرى ( كه خود را به آن ، از كشتن نگاه مىدارند ؛ مانند اهل حرب ) . پس مردم را باز داشتند از راه خدا » . و حضرت فرمود كه : « مراد از اين ، راه وصىّ است » ( و در قرآن ، يا محمد و بولاية وصيك و بولاية علىّ موجود نيست و نوشتن آن ، با آيه ، به جهت ظهور حديث است در اينكه نزول به اين طريق بوده با سهولت ترجمه ) .
« إِنَّهُمْ ساءَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ »
« 2 » ، يعنى : « به درستى كه ايشان ، بد است آنچه پيوسته مىكنند از اظهار ايمان و پنهان كردن خلاف آن » ( و بعد از اين ، در قرآن چنين است كه :
« ذلِكَ بِأَنَّهُمْ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا »
( كه ترجمهء آن مذكور شد و در اين حديث ، چنين است كه : )
« ذلِكَ بِأَنَّهُمْ آمَنُوا »
برسالتك
« ثُمَّ كَفَرُوا »
[ بولاية وصيك ] ، يعنى : « اين ، به سبب آن است كه ايشان به پيغمبرى تو ايمان آوردند و به ولايت وصى ، تو كافر شدند .
« فَطُبِعَ »
( و در اين حديث است كه ) [ فَطَبَعَ اللَّه ]
« عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَفْقَهُونَ »
« 3 » » ، يعنى : « پس مهر زده شد ( يا پس خدا مهر گذاشت ) بر دلهاى ايشان ، پس ايشان نمىفهمند و نمىدانند » .
و راوى مىگويد كه عرض كردم : معنى
« لا يَفْقَهُونَ »
چيست ؟ فرمود كه : « مىفرمايد كه :
ايشان ، پيغمبرى تو را تعقل نمىكنند » .
عرض كردم :
« وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ »
؟ يعنى : « و چون گفته شود به ايشان كه بياييد تا فرستادهء خدا از براى شما آمرزش طلبد » . و حضرت فرمود : « و چون گفته شود به ايشان كه باز گرديد به سوى ولايت على عليه السلام ، تا پيغمبر از براى شما طلب آمرزش كند
هامش
( 1 ) . منافقون ، 1 و 2 .
( 2 ) . منافقون ، 2 .
( 3 ) . منافقون ، 3 .