شدند ، يا به مثل آنچه ترسانيده شدند به آن ، پدران ايشان . پس ايشان بى خبرانند از خدا و از رسول و وعدهء عقاب آن جناب :
« لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلى أَكْثَرِهِمْ »
، يعنى : هر آينه به حقيقت كه واجب و ثابت شد گفتار ما به عذاب بر بيشتر ايشان » . و حضرت فرمود : « از آن كسان كه اقرار نمىكنند به ولايت امير المؤمنين و امامان بعد از او عليهم السلام
« فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ »
، يعنى : پس ايشان ايمان نخواهند آورد » . حضرت فرمود : « يعنى : به ولايت امير المؤمنين و اوصياى بعد از او ، و چون اقرار نكردند ، عقوبت ايشان ، آن شد كه خدا ذكر فرموده كه :
« إِنَّا جَعَلْنا فِي أَعْناقِهِمْ أَغْلالًا فَهِيَ إِلَى الْأَذْقانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ »
« 1 » ، يعنى : به درستى كه ما قرار داديم در گردنهاى ايشان ، غُلها و بندها را پس آن غُلها پيوسته شده به زنخدانهاى ايشان به مرتبهاى كه نمىتوانند سرهاى خويش را بجنبانند ، پس ايشان سر در هوا ماندگانند و چشم بر هوا ماندگان » . و حضرت فرمود : « يعنى : در آتش جهنّم » . بعد از آن ، فرموده است كه : «
« وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ »
« 2 » ، يعنى : و قرار داديم از پيش روى ايشان ، بند و پردهاى را و از پس سرِ ايشان ، بند و پردهاى را ، پس پوشانيديدم چشمهاى ايشان را ، پس ايشان نمىبينند چيزى را و قادر نيستند كه بر راست و چپ خود نگاه كنند ، و در پيش و پس خويش نظر اندازند » .
و حضرت فرمود : « به جهت عقوبتى از جانب خدا براى ايشان از آنجا كه ولايت امير المؤمنين و امامان بعد از او را انكار كردند . و اينكه مذكور شد ، در دنيا است و در آخرت ، در آتش دوزخ سر در هوا ماندگان خواهند بود . بعد از آن ، فرموده است كه : يا محمد ،
« وَ سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ »
« 3 » ، يعنى : و يكسان است بر ايشان ، آنكه بترسانى ايشان را يا نترسانى ايشان را ، پس ايشان ايمان نمىآورند » . و حضرت فرمود : « ايمان نمىآورند به خدا و به ولايت على عليه السلام و كسان بعد از او . و بعد از آن ، فرموده كه :
« إِنَّما تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ »
« 4 » ، يعنى : جز اين نيست كه مىترسانى كسى را كه پيروى كند ذكر را » . و حضرت فرمود : « يعنى :
امير المؤمنين عليه السلام را .
« وَ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ فَبَشِّرْهُ »
، يعنى : و بترسد از خداوند مهربان به آنچه از او پوشيده است ( از امور آخرت ، يا در حال غيبت و پنهان از مردمان ) پس مژده ده او
هامش
( 1 ) . يس ، 8 .
( 2 ) . يس ، 9 .
( 3 ) . يس ، 10 .
( 4 ) . يس ، 11 .