فرا گرفته باشد در نزد خداوند مهربان عهد و پيمانى را » . و حضرت فرمود : « مگر كسى كه خدا را پرستيده و ديندارى نموده باشد به دوستى امير المؤمنين عليه السلام و ائمه عليهم السلام بعد از آن حضرت ، كه همان عهد و پيمان در نزد خداست » .
عرض كردم كه چيست معنى قول آن جناب :
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا »
« 1 » ؟ يعنى : « به درستى كه آنان كه ايمان آوردهاند و كارهاى نيكو و شايسته كردهاند ، زود باشد كه قرار دهد براى ايشان خداوند مهربان ، دوستى را در دلهاى مردمان » ( يعنى : محبت و مودت ايشان را در دلها افكند بى اسباب و وسائط ظاهرى ؛ از خويشى و آشنايى ، بلكه محض اختراع از جناب احديّت باشد ) . و حضرت فرمود كه : « دوستى امير المؤمنين عليه السلام ، همان دوستى كه خدا فرموده » .
راوى مىگويد كه : عرض كردم :
« فَإِنَّما يَسَّرْناهُ بِلِسانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ وَ تُنْذِرَ بِهِ قَوْماً لُدًّا »
« 2 » ؟ يعنى : « پس ، جز اين نيست كه آن را آسان گردانيديم به زبان تو تا مژدهدهى پرهيزكاران را و بترسانى به آن گروه ، ستيزه كنندگان را » . حضرت فرمود : « جز اين نيست كه آن را بر زبان آن حضرت ، آسان گردانيد در هنگامى كه امير المؤمنين عليه السلام را به پا داشت كه نشانهء هدايت باشد . پس مؤمنان را به او مژده داد و كافران را به او ترسانيد ، و آن كافران ، آنانند كه خدا ايشان را در كتاب خويش ذكر فرموده ، و فرموده كه :
« لُدًّا »
« 3 » ( يعنى : گروهى كه سخت باشند در دشمن ، و حضرت آن را به كافران تفسير فرموده مىفرمايد : ) يعنى : گروه كافران » .
راوى مىگويد : و آن حضرت را سؤال كردم از قول خداى تعالى :
« لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أُنْذِرَ آباؤُهُمْ فَهُمْ غافِلُونَ »
« 4 » ، يعنى : « قرآن ، فرو فرستاده شد تا بترسانى گروهى را كه ترسانيده نشده بودند پدران ايشان ( يا به آنچه ترسانيده شدند ، يعنى : مثل آنچه پدران ايشان به آن ترسانيده شدند ، و اين صحيحتر است ؛ چنانچه بيايد ) ، پس ايشان بى خبرانند از راه راست » ( و بنابر اول ، اين جمله متفرع بر نفى انذار و نترسانيدن است ، و بنابر وجه دويم ، به منزلهء علت است از براى انذار و ترسانيدن قوم ) .
و حضرت فرمود : « تا بترسانى آن گروهى را كه تو در ميان ايشانى ؛ چنانچه ترسانيده
هامش
( 1 ) . مريم ، 96 .
( 2 ) . مريم ، 97 .
( 3 ) . و لُد ، به ضمّ لام و تشديد دال ، جمع الدّ به تشديد دال است ، و آن ، مشتق از لُدَد ، به فتح لام و دال است به معنىسخت دشمن شد . ( مترجم )
( 4 ) . يس ، 6 .