وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَ »
« 1 » ، يعنى : پس هر آينه مىچشانيم آنان را كه كافر شدند [ به سبب واگذاشتن ايشان ولايت امير المؤمنين ] عذابى سخت [ در دنيا ] ، و هر آينه جزا مىدهيم ايشان را بدترين جزاى آنچه بودند كه مىكردند » ( يعنى : عذاب دهيم ايشان را با قبح وجوه بر قبح معصيت كه آن ، ترك ولايت است از روى جهالت و عناد و عصبيت ) .
1133 / 46 . حسين بن محمد ، از معلّى بن محمد ، از على بن اسباط ، از على بن منصور ، از ابراهيم بن عبدالحميد ، از وليد بن صَبيح ، از امام جعفر صادق عليه السلام اين آيه را چنين روايت كرده است كه : «
« ذلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ
[ و أهل الولاية ]
كَفَرْتُمْ »
« 2 »
* * *
، يعنى : اين عذاب و نكال ، به سبب آن است كه چون خدا خوانده شود در حالت يگانگى [ و آنها كه ولايت امير المؤمنين و ائمه دارند ] ، كافر مىشويد » ( و در قرآن و أهل الولاية مذكور نيست و به جاى ذلك ، ذلكم است ، و در امثال اين مقام ، به حسب عربيت هر دو جائز است ) .
1134 / 47 . على بن ابراهيم ، از احمد بن محمد ، از محمد بن خالد ، از محمد بن سليمان ، از پدرش ، از ابو بصير ، از امام جعفر صادق عليه السلام در قول خداى تعالى چنين روايت كرده است كه :
«
« سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ * لِلْكافِرينَ
[ بولاية على ]
لَيْسَ لَهُ دافِعٌ »
« 3 » » ، بعد از آن فرمود : « به خدا سوگند ، كه جبرئيل عليه السلام ، اين آيه را بر محمد صلى الله عليه و آله همچنين فرود آورد » . و ترجمهء آن اين است كه : « درخواست درخواهندهء عذابى فرود آينده كه ثابت است از براى كافران [ به ولايت على عليه السلام ] ، نيست آن را هيچ باز دارنده » ( كه آن را منع كند ) .
1135 / 48 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد بن عيسى ، از حسن بن سيف ، از برادرش ، از پدرش ، از ابو حمزه ، از امام محمدباقر عليه السلام در قول خدا چنين روايت كرده است : «
« إِنَّكُمْ لَفِي قَوْلٍ مُخْتَلِفٍ »
فى أمر الولاية
« يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ »
« 4 » ، يعنى : به درستى كه شما هر آينه در گفتار ، مختلف و در هم رفته و پريشانيد [ در امر ولايت ] كه گردانيده مىشود از آن كسى كه گردانيده شده است » . و حضرت فرمود كه : « هر كه گردانيده شد از ولايت ، از بهشت گردانيده شده است » ( و بعضى از مفسرين ، مرجع ضمير عنه را حق گرفتهاند كه اختلاف ، بر آن دلالت مىكند ، و غير از اين نيز گفتهاند ) .
1136 / 49 . حسين بن محمد ، از معلّى بن محمد ، از محمد بن جمهور ، از يونس روايت
هامش
( 1 ) . فصلت ، 27 .
( 2 ) . مؤمن ، 12 .
( 3 ) . معارج ، 1 و 2 .
( 4 ) . ذاريات ، 8 - 9 .