حَنِيفاً »
« 1 » كه آن حضرت فرمود كه : « دين ، همان ولايت است » . و ترجمهء آيه اين است كه : « پس راست گردان روى خود را براى دين حق » ( در حالتى كه ميل كننده باشى از همهء اديان باطله به دين حق اسلام ) .
1123 / 36 . چند نفر از اصحاب ما روايت كردهاند ، از احمد بن محمد ، از ابراهيم همدانى و آن را مرفوع ساخته به سوى امام جعفر صادق عليه السلام در قول خداى تعالى :
« وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ »
« 2 » كه آن حضرت فرمود : « موازين ، پيغمبران و اوصياى ايشان عليهم السلام اند » . و ترجمهء آيه اين است كه : « و وضع مىكنيم ترازوهاى عدل و راستى را براى روز قيامت » ( و احتمال دادهاند كه معنى اين باشد كه : براى اهل آن روز ، صحائف اعمال ، به طريق عدل و راستى از آن سنجيده شود ) .
1124 / 37 . على بن محمد ، از سهل بن زياد ، از احمد بن ( حسن يا ) حسين بن عمر بن يزيد ، « 3 » از محمد بن جمهور ، از محمد بن سنان ، از مفضّل بن عمر روايت كرده است كه گفت : سؤال كردم از امام جعفر صادق عليه السلام از قول خداى تبارك و تعالى :
« ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هذا أَوْ بَدِّلْهُ »
« 4 » ، كه ترجمهء آن با آنچه پيش از آن است ، اين است كه : « گفتند آنان كه به رسيدن عِقْاب و ثواب ما در روز حساب اميد ندارند كه : بياور قرآنى را غير از اين قرآن ، كه بر ما مىخوانى ، يا آنكه تبديل كن آن را » . كه آن حضرت فرمود : « گفتند : يا تبديل كن على عليه السلام را » ( و مراد ، اين است كه به جاى على عليه السلام ، كسى ديگررا خليفه گردان . و مفسرين كه ضمير بدله را به قرآن برگردانيدهاند ، در تفسير آن گفتهاند كه : يعنى : در موضع آيتى كه مشتمل است بر ذكر بعث و نشر و عقاب و معائب لات و منات و سائر اصنام ، آيهاى ديگر را وضع كن كه در آن ذكر اينها نباشد ) .
1125 / 38 . على بن محمد ، از سهل بن زياد ، از اسماعيل بن مهران ، از حسن قمى ، از ادريس بن عبداللَّه ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه گفت : سؤال كردم از آن حضرت از تفسير اين آيه كه :
« ما سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قالُوا
لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ »
« 5 » ، و ترجمهء آن چنانچه مفسران گفتهاند ، اين است كه : « چه چيز در آورد شما را در دوزخ ؟ ( يعنى : چه باعث
هامش
( 1 ) . روم ، 30 .
( 2 ) . انبيا ، 47 .
( 3 ) . در ترجمهء مترجم - / رحمه اللَّه - / « يا حسين از عمر بن يزيد » آمده است .
( 4 ) . يونس ، 15 .
( 5 ) . مدّثّر ، 42 - 43 .