مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ وَ لَتُسْئَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ * وَ لا تَتَّخِذُوا أَيْمانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها »
، يعنى : « و هر آينه خدا آشكار كند از براى شما در روز قيامت ، آنچه را كه بوديد كه در آن اختلاف مىكرديد ، و اگر خدا مىخواست هر آينه شما را يك گروه مىگردانيد ( يعنى : به اجبار و اكراه شما را بر دين اسلام متّفق مىساخت ) ، و ليكن فرو مىگذارد در خذلان ، هر كه را كه خواهد ، و راه مىنمايد به توفيق و لطف هر كه را خواهد ، و هر آينه پرسيده مىشويد در قيامت ، از آنچه بوديد كه كار مىكرديد و فرا مگيريد سوگندهاى خويش را اسباب مكر و خديعه و دغلى در ميان خويش . پس بلغزد قدمى و پايى از شارع اسلام بعد از ثبوت آن » .
و حضرت فرمود : « يعنى : بعد از گفتار رسول خدا صلى الله عليه و آله در شأن على عليه السلام » .
« وَ تَذُوقُوا السُّوءَ بِما صَدَدْتُمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ »
، يعنى : « و بچشيد عذاب را به سبب باز ايستادن ( يا باز داشتن شما مردم را ) از راه خدا » . و حضرت فرمود كه : « مقصود از آن ( يعنى : راه خدا ) ، على عليه السلام است » .
« وَ لَكُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ »
« 1 » ، يعنى : « و براى شما است عذابى بزرگ در آخرت » .
767 / 2 . محمد بن يحيى روايت كرده است ، از محمد بن حسين و احمد بن محمد ، از ابن محبوب ، از محمد بن فضيل ، از ابوحمزهء ثمالى ، از امام محمد باقر عليه السلام كه گفت : شنيدم از آن حضرت كه مىفرمود : « چون محمد صلى الله عليه و آله ، پيغمبرى خود را محكم و تمام كرد ، و ايّام حيات خويش را كامل ساخت ، خداى عزّوجلّ به سوى او وحى فرمود كه : يا محمد ، پيغمبرى خويش را تمام ساختى و ايّام خود را كامل گردانيدى . پس قرار ده آن علمى را كه در نزد تو است ، با عهود و مواثيق ولايت ، با آنچه ايمان به آن ، واجب است از آنچه از نزد من به تو رسيده ، و اسم اكبر ( كه اسم اعظم است ، يا كتابى جامع كه از آسمان فرود آمده باشد ) ، و ميراث علم ( كه عبارت است از ولايت عظمى و خلافت كبرى يعنى : رياست دارين و خلافت كونين ) ، و آثار علم پيغمبرى ( كه ارشاد خلائق و هدايت ايشان است و غير آن از معجزات و كرامات ) ، در ميان اهل بيت خويش ، در نزد على بن ابىطالب عليه السلام ؛ زيرا كه من ، علم و ايمان و اسم اكبر و ميراث علم و آثار علم پيغمبرى را از فرزندان ذريّهء تو هرگز قطع نخواهم كرد ، چنانچه آنها را از ذريّههاى پيغمبران عليهم السلام قطع نكردم » .
768 / 3 . محمد بن حسن « 2 » و غير او ، از سهل بن زياد ، از محمد بن عيسى ؛
هامش
( 1 ) . نحل ، 92 - 94 .
( 2 ) . در نوشتهء مترجم - / رحمه اللَّه - / محمد بن حسين است .