از امام جعفر صادق عليه السلام كه مىفرمود : « واى بر اراذل عرب ! از امرى كه نزديك رسيده » . عرض كردم كه فداى تو گردم ، از عرب چه قدر با حضرت قائم خواهند بود ؟ فرمود كه : « جماعتى اندك و بسيار كم » ( كه نظر به مقتضاى لفظ نفر ، كه از ده بيشتر نباشند ) . عرض كردم : به خدا سوگند ، كه آنها كه به اين امر قائلاند از ايشان ، بسياراند . فرمود كه : « مردم را چارهاى نيست از آنكه آزموده شوند ، و از هم جدا گردند ، و با غربال بيخته شوند ، و خلق بسيارى در چشمهء غربال بيرون روند » .
950 / 3 . محمد بن يحيى و حسين بن محمد ، از جعفر بن محمد ، از حسن بن محمد صيرفى ، از جعفر بن محمد صيقل ، از منصور روايت كردهاند كه گفت : امام جعفر صادق عليه السلام به من فرمود كه : اى منصور ، به درستى كه اين امر نمىآيد شما را مگر بعد از نوميدى . و به خدا سوگند كه ، نمىآيد شما را تا از هم جدا شويد . و به خدا سوگند كه ، نمىآيد شما را تا آزموده شويد . و به خدا سوگند كه ، نمىآيد شما را تا ظاهر شود بدبختى آن كه بدبخت باشد و ظاهر شود نيكبختى آن كه نيكبخت است » .
951 / 4 . چند نفر از اصحاب ما روايت كردهاند ، از احمد بن محمد ، از مُعمّر بن خلّاد كه گفت : شنيدم از امام موسى كاظم عليه السلام كه مىفرمود : «
« الم * أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ »
« 1 » ، يعنى : منم آن خدا كه همه چيز را مىدانم ، و چيزى بر من پوشيده و پنهان نيست . آيا مردمان پنداشتند كه وا گذاشته مىشوند به آنكه بگويند كه ايمان آورديم ( يعنى :
مىپندارند كه به مجرد اين قول ، دست از ايشان بر مىداريم ) و حال آنكه ايشان آزموده نشوند و مبتلا نگردند » . بعد از آن ، به من فرمود كه : « فتنه چيست ؟ » عرض كردم كه : فداى تو گردم ، آنچه در نزد ما است ، آن است كه فتنهء در دين ، مراد است . « 2 » پس حضرت فرمود كه :
« آزموده مىشوند ؛ چنانچه طلا آزموده مىشود » . بعد از آن فرمود كه : « صاف و خالص مىشوند ؛ چنانچه طلا خالص مىشود » .
952 / 5 . على بن ابراهيم ، از محمد بن عيسى ، از يونس ، از سليمان بن صالح روايت كرده و آن را مرفوع ساخته ، از امام محمد باقر عليه السلام و گفت كه : آن حضرت فرمود كه : « اين حديث شما ، دلهاى مردان از آن درهم گرفته شود ، و نفرت به هم رساند . پس هركه به آن اقرار كند ،
هامش
( 1 ) . عنكبوت ، 1 و 2 .
( 2 ) . و فتنه ، به كسر فاء و سكون تاء ، آزمايش و در شر و بلا افكندن است . ( مترجم )