بر پيمانهاى خود گواه و نگهبان . به درستى كه خدا مىداند آنچه را كه شما مىكنيد » .
و حضرت فرمود كه : « مقصود خدا از اين ، فرمودهء رسول خداست صلى الله عليه و آله به ابوبكر و عمر و گفتهء ابوبكر و عمر كه آيا از جانب خداست يا از جانب رسول او ؟
« وَ لا تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكاثاً تَتَّخِذُونَ أَيْمانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ أَنْ تَكُونَ »
[ أئمَّةٌ هِيَ أزْكى مِنْ أئمَّتكم ] ، يعنى : و مباشيد مانند زنى كه رشتهء خويش را تاب باز دارد بعد از قوّت و استحكام ، در حالتى كه رشتهها تاب باز داده شده باشند . فرا مىگيريد سوگندهاى خويش را دغلى و اسباب مكر و خديعه در ميان خويش ، به سبب آنكه امامانى چند پاكتر و بهتر از امامان شما باشند » ( يا به جهت كراهت آنكه امامانى چند پاكتر از امامان شما باشند . و بنابر اوّل ، مراد از امامان اوّل ، ائمّهء جورند و ائمّهء دويم ، ائمّهء هدى . و بنابر ثانى ، به عكس است ) .
راوى مىگويد كه : به حضرت صادق عليه السلام عرض كردم كه : فداى تو گردم ، در قرآن به جاى امّة ، ائمّة است ؟ حضرت فرمود : « بلى ، به خدا سوگند ائمّة است » . عرض كردم كه : ما به جاى
أَزْكى
،
أَرْبى
مىخوانيم . حضرت فرمود كه : «
أَرْبى
چيست ؟ » و به دست خويش اشاره فرمود ( يعنى : به سوى سينهء خويش به اين معنى كه مراد از ائمّه ، ماييم ) . بعد از آن ، دست خويش را انداخت ( يعنى : آن را از سينه برداشت . و مىتواند كه مراد اين باشد كه آن حضرت ، به دست خويش اشاره به طرح قرائت مشهوره فرموده باشد . بلكه اين اظهر است . و در تفسير على بن ابراهيم است كه به دست خويش اشاره فرمود به طرح آن . و آنچه در قرآنِ موجود است چنين است كه آن
« تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرْبى مِنْ أُمَّةٍ »
. و ترجمهء آن اين است كه : « به سبب آنكه هستند گروهى ( يعنى : كفّار ) كه ايشان زيادهاند از گروهى ديگر كه مسلمانانند » ( يا باشند گروهى زياده از گروهى ديگر در عدد و مال ، يعنى : حيلهبازى آغاز كرده مىخواهند كه باز به كفر خود رجوع كنند و طريقهء اهل جاهليّت پيش گيرند ) .
« إِنَّما يَبْلُوكُمُ اللَّهُ بِهِ »
، يعنى : « جز اين نيست كه خدا شما را مىآزمايد به امر به وفاى به عهد » ( يا به بودن زيادتى گروهى بر گروهى ديگر ؛ چنانچه مفسّرين گفتهاند ) . و حضرت فرمود :
« يعنى : به على عليه السلام » .
« وَ لَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ ما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ * وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ يُضِلُّ