سوى رسول خدا صلى الله عليه و آله و به سوى ائمّه عليهم السلام . خداى عزّوجلّ فرموده است كه :
« إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ »
« 1 » ، يعنى : به درستى كه ما فرو فرستاديم به سوى تو اين كتاب كامل را كه ( قرآن است ) به درستى و راستى تا حكم كنى در ميان مردمان به آنچه خدا آن را براى تو رأى گردانيده » .
و حضرت فرمود كه : « اين آيه ، در اوصياى پيغمبر صلى الله عليه و آله جارى است » ( و بعضى از سنّيان ، اين آيه را دليل بر اين گرفته كه پيغمبر صلى الله عليه و آله متعبّد بود به اجتهاد كردن به آن وضعى كه به آن استدلال كردهاند ، و با وجود ضعف دلالت آيه بر مطلب ايشان ، ظهورش از دلالت آن بر تفويض بيشتر است ؛ چه معلّل كردن انزال قرآن به حكم كردن به قرار داد خويش ، با هم نمىسازند . پس بايد كه اين حديث فى الحقيقه از معصوم نباشد ، يا اگر از معصوم باشد ، در آن خلاف ظاهرى را مرتكب شده باشد ، به طريقهء تأويل كه خود آن را مىداند . و معنى آيه بنابر ظاهر لفظ آن ، اين است كه : تا حكم كنى به آنچه خدا آن را به تو نموده و وحى فرموده ، يا به نمودن و اعلام خدا تو را كه چگونه حكم كنى در ميان مردمان ) .
702 / 9 . محمد بن يحيى ، از محمد بن حسن ، از يعقوب بن يزيد ، از حسن بن زياد ، از محمد بن حسن ميثمى ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه گفت : شنيدم از آن حضرت كه مىفرمود : « به درستى كه خداى عزّوجلّ پيغمبر خود را تأديب كرد تا آنكه او را راست گردانيد بر آن وضعى كه اراده داشت . بعد از آن ، به سوى او تفويض كرد و آن جناب - عزّ ذكره - فرمود كه :
« وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا »
. پس آنچه خدا به سوى پيغمبر خود تفويض فرمود ، همان را به سوى ما تفويض فرمود » .
703 / 10 . على بن محمد ، از بعضى از اصحاب ما ، از حسين بن عبدالرّحمان ، از صَنْدل خيّاط ، از زيد شحّام روايت كرده است كه گفت : از امام جعفر صادق عليه السلام سؤال كردم در باب قول خداى تعالى :
« هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ »
. حضرت فرمود كه : « پادشاهى بزرگى به سليمان عطا شده بود ، بعد از آن ، اين آيه در باب رسول خدا صلى الله عليه و آله جارى گرديد . پس آن حضرت را مىرسيد كه عطا كند به هر كه خواهد ، آنچه را كه خواهد ، و منع كند هر كه را كه خواهد ، و خدا به او عطا فرمود ، بهتر از آنچه سليمان را عطا فرموده بود ، به جهت فرمودهء
هامش
( 1 ) . نساء ، 105 .