بازگشت أمور به ماست . ( 1 )
9 - علامه مجلسي رحمه الله درباره حقيقت محمديه وعلويه عليهما السلام فرموده است : بدان
كه بيشتر آنچه را كه ( حكما ) براي اين عقول ( 2 ) اثبات كرده اند در اخبار متواتره به
وجه ديگرى براي أرواح پيامبر وأئمة عليهم السلام ثابت گرديده است . آنان براي عقل
قديم بودن را اثبات كرده اند ، ودر اخبار متواتره براي أرواح معصومين عليهم السلام نيز
تقدم در آفرينش بر همه مخلوقات يا بر ساير روحانيان ثابت است . ونيز براي
عقول توسط در ايجاد يا شرط در تأثير را قائلند ، ودر اخبار ثابت شده كه
معصومين عليهم السلام علت غائى همه مخلوقاتند واگر آنان نبودند خداوند أفلاك
وساير چيزها را نمى آفريد . آنها عقول را واسطه افاضه علوم ومعارف بر نفوس
وأرواح دانسته اند ، ودر اخبار ثابت شده كه جميع علوم وحقايق ومعارف به
توسط معصومين عليهم السلام بر ساير آفريدگان حتى فرشتگان وپيامبران افاضه مى گردد .
حاصل آن كه : در اخبار مستفيضه ثابت گشته كه آن بزرگواران عليهم السلام ميان خلق
وحق واسطه در افاضه جميع رحمتها وعلوم وكمالات بر همه خلقند . پس هر چه
توسل به آنان واقرار به فضلشان بيشتر باشد فيضان وريزش كمالات از خداوند
بيشتر خواهد بود . . . وبر همين قياس است كه گفته اند : ممكن است مراد از عقل
نور پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم باشد كه أنوار أئمة عليهم السلام از آن منشعب گرديده است .
هامش
( 1 ) - تذكرة الخواص / 130 .
( 2 ) - عقل از نظر فلاسفه وحكما موجود مجردي است كه واسطه عالم ربوبي با عالم مثال وعالم
مادة است . وتعداد آنها را ده تا دانسته اند كه به آنها ( عقول عشره ) گويند . اين عقول واسطه فيض از حق
به خلق اند وبه اصطلاح رابط ميان حادث وقديم اند .