پيامبران أولوا العزم عليهم السلام وبهتر از فرشتگان مقرب عليهم السلام مى دانند ولى از رسول
خدا صلى الله عليه وآله وسلم بهتر نمى دانند . حال اگر گويند : بريه در اينجا پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم را شامل
نمى شود به دليل خاصي كه دلالت دارد پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم از أو بهتر است ، در پاسخ
گفته مى شود : بنابر اين پيامبران ديگر وفرشتگان را نيز شامل نمى گردد . ( 1 )
در اينجا لازم است به نكته اى أدبي توجه شود وآن اين كه : برية بر وزن فعيلة
از مادة برأ است ( بريئة ) وهمزه آن را براي تخفيف حذف كرده اند وجايز است
كه از برى به معناى خاك باشد . ابن منظور گويد : ( برية يعنى آفريدگان ، وأصل
آن با همزه است وعرب همزه آن را انداخته است مانند نبي وذرية كه نبئ
وذريئة بوده است ، وأهل مكة بر خلاف عربهاى ديگر بريئة ونبئ وذريئة را كه
از ذرأ گرفته شده است با همزه مى خوانند ) .
شگفتا از آلوسى كه با اعتراف به اين كه بريه همان خليقه ( آفريدگان ) است به
طور مطلق ، چگونه علي عليه السلام را بهتر از پيامبران وفرشتگان نمى داند ! خدا را شاهد
مى گيرم كه أو اين سخن را جز از روى ناخوشاينديش نسبت به برترى مقام سرور
موحدان وأمير مؤمنان ، نفس پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم وهمتاى قرآن ، برادر مصطفى وهمسر
فاطمه زهرا عليهم السلام نگفته است . آيا أو احاديثى را كه در آنها علي عليه السلام از همه
آفريدگان برتر دانسته شده نديده است مانند حديثي كه آن حضرت را در
كمالات به أنبياء تشبيه مى كند وحديث برادرى آن حضرت با رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم ،
وحديث پرنده بريان كه پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم دعا كرد خداوند محبوبترين آفريدگانش را
بفرستد وبا أو از آن بخورد ؟ ! آيا اين حديث را از عمر بن خطاب نشنيده است كه
رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم فرمود : ( اگر ايمان همه أهل آسمانها وزمين را در يك كفه
ترازو وايمان على را در كفه ديگر قرار دهند ايمان علي بن أبي طالب برايمان همه
هامش
( 1 ) - تفسير روح المعاني 30 / 207 .