يا چهره آن حضرت يا علي مرتضى عليه السلام است ؟ وضمير در منه آيا به خداوند
متعال باز مى گردد يا به رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم ؟ وضمير در قبله آيا به من موصول باز
مى گردد يا به بينه ؟ وآيا اماما ورحمة حال از براي شاهدند يا از براي كتاب
موسى ؟ تا آنجا كه علامه طباطبائى رحمه الله گفته است : داستان اين آية از جهت
احتمالاتى كه در مفردات ألفاظ وضميرهاى آن مى رود عجيب است ، واگر اين
احتمالات در يكديگر ضرب شود به هزارها احتمال بالغ مى گردد كه برخى
درست وبرخى نادرستند ( 1 ) - اما با كمك اخبار بسيارى كه از طريق عامه وخاصه
درباره آن رسيده است دلالت دارد بر آن كه مراد از ( آن كس كه حجتي روشن از
پروردگار خود در دست دارد ) رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم است ومراد از ( شاهدي از وى
كه به دنبال أو است ) على مرتضى عليه السلام است ، واين كه فرموده : ( اين شاهد از
أو است ) يعنى گويا پاره اى وجزئي از وجود رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم است ، واوصياى
بزرگوار أو عليهم السلام نيز يكى پس از ديگرى ( بنا بر وحدت ملاك ) همه شاهدانى از
رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم مى باشند .
در اينجا سخن فخر رازي وأمثال أو از دانشمندان عامه را بنگر كه چگونه
خداوند حقيقت را بر زبانشان جارى ساخته است !
وى در تفسير خود گويد : قول سوم درباره اين آية آن است كه مراد از شاهد
علي بن أبي طالب رضي الله عنه است ، يعنى أو آن بينه ( دليل روشن ) را مى خواند يا به دنبال
آن مى رود . و ( منه ) يعنى اين شاهد پاره اى از وجود محمد صلى الله عليه وآله وسلم است ، اين به
منظور گرامى داشت اين شاهداست كه وى پاره اى از وجود آن حضرت است . ( 2 )
نتيجة : چون علي عليه السلام پاره اى از وجود رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم است وبا حضرتش
هامش
( 1 ) - تفسير الميزان 10 / 192 .
( 2 ) - تفسير كبير 17 / 200 .