واجب الوضوء و الصلاة « 1 » و رسالة فى واجبات الحج و اركانه من دون ذكر الادعية و المستحبّات را منسوب به او دانستهاند . « 2 » مدرسى نيز از نسخهاى خطى به نام رسالة فى المواريث نام مىبرد كه شاهدى است مبنى بر اينكه اين كتاب از نوشتههاى علامه است ، « 3 » بهعلاوهء ، دو رسالهء ديگر به نام اجوبة المسائل الفقهية و اجوبة مسائل ابن زهره . « 4 »
كتاب تسليك الاذهان و تهذيب النفس او ظاهرا از بين رفته است . هردو عنوان تنها در فهرست ام آمده و حاكى از آن است كه تأليف آنها اندكى قبل از 720 بوده است . اين دو ظاهرا كتابهاى مختصرى بودند . « 5 » تسليك النفس او كه از بين رفته در فهرست خ آمده است .
اين حكايت از آن دارد كه مؤلف به آن اهميت كمترى مىداد . مدارك الاحكام او كه نيز از بين رفته ، در هردو فهرست آمده است . چون علامه در فهرست ام بيان مىكند تا آن زمان تنها اولين باب « طهارت » را نوشته بود ، ظاهرا بايد آن را قبل از 720 آغاز كرده باشد .
معلوم نيست كه آيا او در طول حياتش ابواب ديگرى را به پايان رسانده بود يا خير . « 6 »
6 . آثار او در اصول فقه
كتاب غاية الوصول و ايضاح السبل فى شرح مختصر منتهى السؤال و الامل كه شرحى است بر مختصر منتهى السؤال و الامل ابن حاجب ( ف 646 ) اولين كتاب علامه در اين مقوله بود . بيان او در مقدمه اين كتاب نشان مىدهد كه بعد از نوشتن مناهج در علم كلام و اسرار در فلسفه ، او به علم اصول بازمىگردد . « 7 » بنابراين احتمال دارد كه او نوشتن اين كتاب را بعد از 680 آغاز كرده باشد . بنابر نقل آقا بزرگ ، غاية الوصول در 12 رجب 697 به پايان رسيد . « 8 » بخش دوم كتاب متوسط الحجم منتهى الوصول الى علمى الكلام و الاصول احتمالا بعد از 16 جمادى الاول 687 ، يعنى بعد از زمانى كه علامه اولين بخش در علم
هامش
( 1 ) - افندى ، 1 : 378 .
( 2 ) - همان ، 1 : 378 .
( 3 ) - مدرسى ، 204 .
( 4 ) - همان ، 103 .
( 5 ) - در فهرست ام مشخصات آنها بهگونهاى است كه گويا يك مجلد مىباشد .
( 6 ) - نيز ر . ك : ، خوانسارى ، 2 : 275 .
( 7 ) - غاية ، 2 ر .
( 8 ) - الذريعه ، 16 : 5 - 24 .