( ف 538 ) را از او آموخته است . « 1 »
3 . علامه در دربار اولجايتو
غازان ( ف 703 ) برادر و سلف اولجايتو در سال 694 به دين اسلام درآمد . « 2 » اين اقدام براى بقاى امت اسلامى و عراق كه از خصومت پيشينيان او نسبت به اسلام در عذاب بودند گامى بسيار سرنوشتساز بود . « 3 » او با تجديدبناى مسجدها « 4 » و مدرسههاى اسلامى كه پيشينيان او آنها را ويران كرده بودند سعى كرد مقام والاى اسلام را باز گرداند . او باوجود آنكه به مذهب اهل سنت گرويده بود ، به شيعيان ايران و عراق عنايتى خاص داشت . « 5 »
اولجايتو كه در كودكى « 6 » غسل تعميد ديده بود و بعدا به كيش بودايى « 7 » درآمد ، پس از جلوس بر تخت سلطنت در ذى حجه 703 اسلام را دين رسمى كشور اعلام كرد . « 8 » در اين زمان او هنوز از فقه حنفى پيروى مىكرد . « 9 » علت اين امر ظاهرا آن بود كه هنگام حكومت بر خراسان « 10 » حنفيان از هر طرف دور او را گرفته بودند . « 11 » بعد از سال 703 كه اولجايتو در
هامش
( 1 ) - علامه « اجازه كبيره » 103 .
( 2 ) - ر ك : بوسانى ، « دين در عهد مغول » در تاريخ ايران كمبريج ، 5 : 541 - 542 . ب . اشپولر ، مغولان در ايران ( ليدن ، بريل ، 1985 ) . 154 ، ايلخان احمد ( ف 683 ) كه از سال 680 تا 683 حكومت مىكرد قبلا به دين اسلام مشرف شده بود . اما توفيقى در گسترش اسلام در بين ديگر اعضاى جامعه حاكم بهدست نياورد ، ر ك :
اشپولر ، 69 به بعد .
( 3 ) - در مورد وضعيت مذهبى ايران و عراق در عهد مغولان ، ر ك : اشپولر ، 16 به بعد ؛ نيز بوسانى 538 به بعد .
( 4 ) - بوسانى ، 4 - 542 ؛ نيز ابو القاسم عبد الله بن على قاشانى [ كاشانى ] ، « تاريخ اولجايتو » ترجمه مريم پرويزى - برگر ، در « تاريخ عهد ايلخان اولجايتو ( 703 - 716 ه ) » ( رسالهء دكترى ، گوتينگن ، 1968 ) ، 31 .
( 5 ) - قاشانى ، 84 به بعد ؛ بوسانى 543 ؛ عبد الله بن لطف الله حافظ ابرو ، ذيل جامع التواريخ رشيدى ، به اهتمام خانبابابيانى ، انتشارات دانشگاه تهران ، ش 88 ، تهران 1350 ) 101 ، يادداشت 1 .
( 6 ) - اشپولر ، 158 ، 184 .
( 7 ) - همان ، 158 .
( 8 ) - حمد الله مستوفى ، 606 .
( 9 ) - قاشانى ، 89 .
( 10 ) - اشپولر ، 90 ؛ اسماعيل بن على بن محمود بن محمد بن تقى الدين عمر بن شاهنشاه بن ايوب ابو الفداء ( مختصر تاريخ البشر ) ترجمه هلت .The Memoirs of a Syrian prince Abu « l - Fida » , Sultan of Hamah ( 672 - 732 / 1273 - 1331 ) ( translated by p . M . Holt . Freiberger Islamstudien , Vol . 9 . Wiesbaden : Steiner , 1983 ) , 18 , 24 - 5 .ا . ك . م . دوسون تاريخ مغولان از چنگيز تا تيمور ، 4 : 536 .