چندين كتاب و بيشتر در علم جدل يا علم الخلاف نوشت . « 1 » نقل شده كه او در سال 675 به بغداد آمد « 2 » و احتمالا تا پايان عمرش در سال 686 در مدرسه مستنصريه بغداد سرگرم تدريس بود . « 3 » علامه از او علم جدل آموخت . « 4 »
علاوه بر اينها او صرف و نحو را از جمال الدين بن اياز نحوى ( ف 681 ) ، « 5 » كه مدرّس مدرسهء مستنصريه بود فراگرفت . « 6 » علامه نقل مىكند كه كتابهاى نحوى مشهور جمال الدين بن حاجب ( ف 646 ) را نزد او آموخته بود . « 7 » از استادان ديگرش عزّ الدين ابو العباس بن ابراهيم بن عمر فاروقى واسطى ( ف 694 ) بود ، « 8 » كه ظاهرا در سال 692 از دمشق به عراق آمده بود . « 9 » گويا علّامه در طول اين دو سال اقامتش در عراق توفيق ملاقات او را يافت .
چون واسطى از شاگردان شهاب الدين سهروردى ( ف 586 ) بود احتمالا علامه كتابهاى سهروردى را از او آموخت . هيچ نشانهاى دال بر اينكه فلسفهء اشراق سهروردى تأثيرى بر علامه گذاشته باشد وجود ندارد . اما مسلم است كه او علاقهمند به آثار فلسفى سهروردى بود و حتى شرحى بر كتاب التلويحات او نوشت .
علامه بيان مىكند كه از فقيه حنفى تقى الدين عبد الله بن جعفر بن على صباغ كوفى « 10 » نيز كسب علم كرده و تفسير الكشاف عن حقائق التنزيل جار الله محمد بن عمر زمخشرى
هامش
( 1 ) - علامه « اجازه كبيره » 7 - 66 ؛ در مورد او ر . ك : كحّاله ، 11 : 8 - 297 ؛ صفدى ، 1 : 3 - 282 ( ش 105 ) ؛ بروكلمان ،GAl، 1 : 615 ؛GALS1 : 849 .
( 2 ) - صفدى ، 1 : 283 ؛ عزّاوى ، 1 : 343 .
( 3 ) - همان ، 1 : 4 - 343 . بنابر نقل ابن عماد ( 5 : 385 ) ، او در سال 684 درگذشت . حاج خليفه ( كشف الظنون ) ، استانبول : چاپخانه معارف ، 3 - 1941 ، 1 : 865 ، 882 ) سال مرگ او را 688 ذكر مىكند .
( 4 ) - علامه ، « اجازه كبيره » ، 7 - 66 .
( 5 ) - حسين بن بدر بن اياز بن عبد الله ابو محمد ، مشهور به علامه جمال الدين ، در مورد او ر . ك : جلال الدين سيوطى ، بغيه الوعاة فى طبقات اللغويين و النحاة ، ( قاهره 1384 ) ، 1 : 532 ( ش 1103 ) .
( 6 ) - معروف ، 157 ؛ سيوطى ، بغيه ، 1 : 532 .
( 7 ) - علامه ، « اجازه كبيره » 104 ؛ در مورد او ر . ك : ه فليش ، « ابن الحاجب » دايرة المعارف اسلام ، 3 : 781 .
( 8 ) - علامه ، « اجازه كبيره » ، 67 ؛ ر . ك : عزّاوى ، 1 : 371 ، ابن عماد ، 5 : 425 ؛ ابن كثير ، 13 : 342 ؛ شمس الدين ابو الخير محمد بن محمد بن جزرى ، غاية النهاية فى طبقات القراء ( به اهتمام برگشتراسر ، كتابخانه اسلامى ، ج 8a - c، قاهره : السعادة ، 5 - 1933 ( ش - 104 ) .
( 9 ) - ابن عماد ، 5 : 425 .
( 10 ) - علامه « اجازه كبيره » 67 ؛ صالح بن عبد الله بن جعفر صالح اسدى ، مشهور به ابن صباغ متولد سال 639 ؛ سال درگذشت او معلوم نيست . در مورد او ر . ك : كحّاله 5 : 8 ؛ ابن جزرى 1 : 333 ( ش 1449 ) .