هامش
- بزرگوار و پيامبرى رحيم فرستاده كه بخاطر رحمت و عطوفت ، نسبت به هدايتشان حريص است و از سر دلسوزى و مهربانى ، آنها را به آنچه سعادت و حياتشان در آن است دعوت مىكند :« لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ ؛توبه : 128 » : قطعا ، براى شما پيامبرى از خودتان آمد كه بر او دشوار است شما در رنج بيفتيد ، به [ هدايت ] شما حريص ، و نسبت به مؤمنان ، دلسوز و مهربان است .
اين شفقت و مهربانى و آن رحمت و عطوفت تنها ناشى از جوشش عطاى ربانى و لطف و بخشش الهى است كه آن را به نفع انسانيت و براى سعادت بشريت به رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلّم عطا كرده است :« كُلًّا نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هَؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّكَ وَ ما كانَ عَطاءُ رَبِّكَ مَحْظُوراً ؛اسراء :
20 » : هر دو دسته : اينان و آنانرا از عطاى پروردگارت مدد مىبخشيم و عطاى پروردگارت [ از كسى ] منع نشده است .
به همين دليل ، اين عطايا و بخششها در آخرت به احترام پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم و بزرگداشت مقام و منزلت ايشان و رحمت خداوند متعال نسبت به بندگان ، چندين برابر مىشود :« وَ كانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً ؛احزاب : 43 » : و به مؤمنان همواره مهربان است . هنگام قيامت ، غم و اندوه شدت مىيابد و اوضاع و احوال سخت و هولناك مىگردد و مخلوقات از شدت رعب و وحشت و عظمت قيامت و زلزله آن روز ، آرزو مىكنند كه اى كاش به دنيا برگردند . مردم به انبيا و پيامبران پناه مىبرند و آنها نيز به نوبه خود آنانرا به پيامبر رحمت صلّى اللّه عليه و إله و سلّم و شفيع امت و دادرس مخلوقات حواله مىكنند . رأفت و مهربانى تجلى مىيابد و شفقت و دلسوزى به جوشش درمىآيد و احساسات و عواطف براى دستگيرى از توسلكنندگان و نجات شفاعتخواهان و اجابت بيچارگان به حركت درمىآيد ، هيچ تعجبى ندارد زيرا پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم كعبه فضل ، قبله اميد و مقصد و مقصود امتهاست و اميد همه به ايشانست . و طلب يارى و شفاعت از او و ديگر انبياء و اوليا و صالحان و توجه و توسل به آنها براى مسلمانان ، معنايى ندارد جز آنچه در اين آيه به آن اشاره شده است :« قُلْ لِلَّهِ الشَّفاعَةُ جَمِيعاً ؛زمر ، 44 » : بگو : شفاعت يكسره از آن خداست . -